26-01-12 Algemene staking op 30 januari : wat zijn de gevolgen?
- Recht op staken ?
- Stakingspiketten
- Recht op loon voor de stakers ?
- Recht op loon voor de werkwilligen ?
Voor maandag 30 januari wordt ons een algemene staking beloofd. Omdat ook het openbaar vervoer staakt, zijn er werknemers die niet of laattijdig op het werk zullen geraken. Maar er komt meer bij kijken: hoe zit het intussen met de werknemers die zelf staken ? Wat als u geconfronteerd wordt met stakingspiketten die de werkwilligen verhinderen om aan de slag te gaan ? Wat zijn de gevolgen voor de werkwilligen als er niet kan gewerkt worden omdat leveranciers niet kunnen leveren ? We bekijken dit allemaal in deze e-magazine..
Recht op staken ?
Er is geen discussie dat werknemers in België een recht op staken hebben. Maar misschien stelt u zich wel de vraag: als het protest niet tegen u gericht is, maar tegen de besparingsplannen van de overheid, moet u daar dan het slachtoffer van worden ? Is dat recht op staken inderdaad zo absoluut ?
Er wordt algemeen aanvaard dat het motief dat aan de basis van de staking er niet toe doet. Een solidariteitsstaking wordt op dezelfde voet behandeld als een protest- of politieke staking.
Dus ja : uw werknemers hebben het recht om te staken naar aanleiding van de besparingsplannen van de overheid.
In de pers was ook te vernemen dat een firma premies had uitgeloofd aan werknemers die maandag toch zouden komen werken. De heersende teneur is dat dit een ongeoorloofde discriminatie tot gevolg zou hebben tussen de werknemers die staken en zij die komen werken, en dus juridisch niet mogelijk is.
Stakingspiketten
Nu de vakbond van de staking maandag absoluut een geslaagd evenement wil maken dat de nodige weerklank krijgt, is er sprake van het organiseren van stakingspiketten, van blokkades van bedrijven of bedrijventerreinen edm. Is dit iets wat kan of mag ? En kan er dan iets aan worden gedaan ?
Op zich is het deelnemen aan een stakingspiket niet onrechtmatig. Maar over hoever dit piket mag gaan, daarover zijn de meningen (lees: rechtbanken) al meer verdeeld.
Doorgaans wordt gesteld dat wanneer deelnemers aan een stakingspiket vernielingen of beschadigingen aanrichten, dit niet door de beugel kan. Hetzelfde geldt ook voor het blokkeren van een onderneming of bedrijventerrein, of voor het verhinderen dat werkwilligen aan het werk gaan.
Wat kan men doen als men toch met die feiten wordt geconfronteerd ? U kunt de politie contacteren (al leert de praktijk dat die eerder terughoudend is in het optreden tegen blokkades), of u kunt in het uiterste geval via eenzijdig verzoekschrift naar de rechtbank stappen. Als de rechter vindt dat het stakingsrecht wordt uitgeoefend op een manier die naar verhouding (te) veel schade veroorzaakt, kan hij in het uiterste geval een dwangsom opleggen aan de stakers.
Recht op loon voor de stakers ?
We vertellen niets nieuws als we stellen dat stakers geen recht op loon hebben.
Recht op loon voor de werkwilligen ?
Hier zijn de zaken iets genuanceerder. We moeten daarbij eerst en vooral het onderscheid maken tussen de werkwilligen die niet op het werk geraken, en zij die er wel geraken maar daar evengoed niet aan het werk kunnen als gevolg van de staking.
Te laat of niet op het werk aankomen
Een werkwillige die te laat of niet op het werk aankomt omwille van het feit dat er een staking van het openbaar vervoer is, kan in principe recht hebben op gewaarborgd dagloon.
Maar de staking van maandag is uitvoerig aangekondigd in de nationale media (radio, televisie, kranten). In dat geval worden de werknemers geacht op de hoogte te zijn van de staking en worden verondersteld andere manieren te zoeken om op het werk te geraken (eigen auto, carpooling, fiets). Zij verliezen dan het recht op gewaarborgd dagloon wanneer ze niet (tijdig) op het werk geraken. Ze zijn wel gerechtvaardigd afwezig en kunnen eventueel aanspraak maken op RVA-uitkeringen voor de verloren uren. Dit op voorwaarde dat het Beheerscomité van de RVA de staking erkent.
Uiteraard kan, rekening houdend met de werkorganisatie, een en ander opgevangen worden door het toestaan van een vrije dag (vakantie of opname inhaalrust bijvoorbeeld) of telewerken.
Het werk niet kunnen aanvatten of voortzetten
Wanneer u als werkgever wordt geconfronteerd met de situatie dat u de werkwilligen niet kunt tewerkstellen, is er sprake van overmacht. Dat is bv. het geval wanneer de toegang tot de onderneming wordt geblokkeerd, of het personeel niet kan worden tewerkgesteld omdat er gestaakt wordt bij de leverancier of omdat deze door de blokkade niet kan leveren. Voorwaarde om van overmacht te kunnen spreken, is uiteraard wel dat u geen enkele fout kan worden aangewreven.
In dat geval bent u niet verplicht om de werkwilligen loon te betalen, aangezien er ook geen arbeid is gepresteerd, zonder dat u bovendien enige fout kan verweten worden.
Werkwilligen die op het werk aankomen maar daar geconfronteerd worden met een staking in de onderneming zelf en dus niet aan het werk kunnen gaan, hebben evenmin recht op loon.
De werkwilligen zelf kunnen in dergelijke gevallen wel uitkeringen tijdelijke werkloosheid krijgen omwille van staking of lock-out. Het is het Beheerscomité van de RVA dat beslist over de vergoedbaarheid van de werknemers die getroffen zijn door de staking. Werknemers die uitkeringen voor tijdelijke werkloosheid willen aanvragen, moeten de werkgever zelf vragen om de formulieren C3.2 Werkgever en C3.2 A af te leveren, hij moet deze niet spontaan afleveren.
