23-12-11 Wat verandert er aan het brugpensioen ?
Laten we eerst vermelden dat de naam ‘brugpensioen’ in de reglementering vervangen wordt door de naam ‘werkloosheid met bedrijfstoeslag’ om duidelijker te maken dat het niet noodzakelijk om een definitief verdwijnen van de arbeidsmarkt gaat. Wat verandert er nu in de praktijk ?
- Huidige bruggepensioneerden
- Toegangsvoorwaarden voor nieuwe bruggepensioneerden
- Gelijkstelling voor de berekening van het werknemerspensioen
- Beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt en controle van het actief zoekgedrag
- Bijdragen op aanvullende vergoedingen brugpensioen en Canada Dry (Decava)
- Vervangingsplicht
Huidige bruggepensioneerden
Voor de huidige bruggepensioneerden verandert er niets.
Gelet op de loonmatiging in 2011 zal op 1 januari de aanvullende vergoeding niet verhoogd worden (deze aanpassing aan de evolutie van de CAO-lonen wordt jaarlijks voorzien door artikel 8 van CAO 17 en artikel 9 van CAO 46). M.a.w. aan het bedrag van de aanvullende vergoedingen bij brugpensioen wijzigt er op 1 januari 2012 niets.
Toegangsvoorwaarden voor nieuwe bruggepensioneerden
De nieuwe regels betreffen de toekenning van het luik werkloosheidsuitkering. Het recht op en de toegangsvoorwaarden voor een aanvullende vergoeding worden geregeld in collectieve arbeidsovereenkomsten (o.a. CAO 17 en sectorale akkoorden). Die zijn op vandaag nog niet aangepast aan de nieuwe regels. Ter informatie: de vereiste leeftijden en loopbanen moeten bereikt zijn op het einde van de arbeidsovereenkomst.
De regering besliste bijkomend om de toegang voor nieuwe bruggepensioneerden vast te klikken. Dit houdt in dat wie op een bepaald moment aan de voorwaarden voldeed om met brugpensioen te gaan, maar blijft werken en nadien ontslagen wordt en ondertussen niet meer aan de voorwaarden zou voldoen, toch het recht op brugpensioen houdt. Ook wanneer de opzeggingstermijn geschorst wordt, bijvoorbeeld door ziekte, kan dat daardoor nooit aanleiding geven tot het verlies van het recht.
Algemeen stelsel (CAO nr. 17)
| Vanaf | Vereiste leeftijd | Vereiste loopbaan mannen | Vereiste loopbaan vrouwen | |
|---|---|---|---|---|
| Nieuwe CAO’s gesloten na 31 december 2011 | 2012 | 60 | 40 | 40 |
| Vanaf | Vereiste leeftijd | Vereiste loopbaan mannen | Vereiste loopbaan vrouwen | |
|---|---|---|---|---|
| Bestaande CAO’s of hernieuwde CAO’s | 2012 | 60 | 35 | 28 |
| 2015 | 60 | 40 | 31 | |
| 2016 | 60 | 40 | 32 | |
| 2017 | 60 | 40 | 33 | |
| 2018 | 60 | 40 | 34 | |
| 2019 | 60 | 40 | 35 | |
| 2020 | 60 | 40 | 36 | |
| 2021 | 60 | 40 | 37 | |
| 2022 | 60 | 40 | 38 | |
| 2023 | 60 | 40 | 39 | |
| 2024 | 60 | 40 | 40 |
Brugpensioen lange loopbaan (sectorale regeling)
| Vanaf | Vereiste leeftijd | vereiste loopbaan mannen | vereiste loopbaan vrouwen | |
|---|---|---|---|---|
| Nieuwe CAO's gesloten na 31 december 2011 | 2012 | 60 | 40 | 35 |
| 2014 | 60 | 40 | 38 | |
| 2015 | 60 | 40 | 40 |
| Vanaf | Vereiste leeftijd | Vereiste loopbaan mannen | Vereiste loopbaan vrouwen | |
|---|---|---|---|---|
| Bestaande CAO's of hernieude CAO's | 2012 | 58 | 38 | 35 |
| 2014 | 58 | 38 | 38 | |
| 2015 | 60 | 40 | 38 | |
| 2016 | 60 | 40 | 39 | |
| 2017 | 60 | 40 | 40 |
Brugpensioen zwaar beroep (sectorale regeling)
Tot deze vorm van brugpensioen hebben werknemers alleen toegang als ze naast de totale vereiste loopbaan minstens 5 van de afgelopen 10 jaar of 7 van de afgelopen 15 jaar in een zwaar beroep hebben gewerkt. Als zwaar beroep wordt een stelsel van wisselende ploegen, onderbroken diensten of nachtarbeid beschouwd.
In tegenstelling tot de eerdere beslissing om de leeftijd tot 60 jaar en de loopbaanvereiste tot 40 jaar op te trekken, zal dit stelsel niet worden gewijzigd. Indien men dus aan de voorwaarden van een zwaar beroep voldoet, zal men het brugpensioen kunnen blijven genieten vanaf de leeftijd van 58 jaar en een loopbaan van 35 jaar voor zover dit stelsel voorzien is in een CAO die hierover op sector- of ondernemingsniveau wordt gesloten..
Medisch brugpensioen (CAO 91)
Aan dit stelsel wordt niets gewijzigd. Het stelsel kan na de lopende periode verlengd worden door een IPA of bij gebrek daaraan door een regeringsbeslissing. De huidige voorwaarden blijven van toepassing:
| Vanaf | Vereiste leeftijd | Vereiste loopbaan mannen | vereiste loopbaan vrouwen | |
|---|---|---|---|---|
| 58 | 35 | 35 |
Brugpensioen op 56/57 jaar (sectorale afwijking)
Dit stelsel wijzigt niet. Lopende CAO’s die dit uitvoeren kunnen conform de reeds vigerende wetgeving ten laatste tot eind 2012 worden verlengd voor wat de leeftijd tot 56 betreft en tot eind 2014 voor wat de leeftijd tot 57 betreft. De huidige voorwaarden zijn:
|
Vanaf |
Vereiste leeftijd |
Vereiste loopbaan mannen |
Vereiste loopbaan vrouwen |
|
|
56 |
38 |
38 |
||
|
57 |
38 |
38 |
Brugpensioen wegens zeer lange loopbaan (CAO 96)
In tegenstelling tot de initiële beslissing, wordt dit stelsel nu toch aangepast. Enerzijds wordt de regeling verlengd tot 31 december 2015, anderzijds vervalt de voorwaarde dat men voor de leeftijd van 17 jaar 78 arbeidsdagen moest kunnen bewijzen. De andere voorwaarden blijven van toepassing:
| Vanaf | Vereiste leeftijd | Vereiste loopbaan mannen | Vereiste loopbaan vrouwen | |
|---|---|---|---|---|
| 56 | 40 | 40 |
Brugpensioen wegens nachtarbeid en arbeidsongeschiktheid in de bouwsector (CAO 97)
Aan dit stelsel wordt niets gewijzigd. Het stelsel kan na de lopende periode verlengd worden door een IPA of bij gebrek daaraan door een regeringsbeslissing. De huidige voorwaarden blijven van toepassing, naast het feit dat men ofwel 20 jaar nachtarbeid moet hebben gepresteerd of arbeidsongeschikt bevonden is in de bouwsector:
| Vanaf | Vereiste leeftijd | Vereiste loopbaan mannen | Vereiste loopbaan vrouwen | |
|---|---|---|---|---|
| 56 | 33 | 33 |
Brugpensioen bij onderneming in moeilijkheden
Worden voor de toepassing van deze regel bijkomend aan de huidige mogelijkheden ook als bedrijf in moeilijkheden beschouwd, die ondernemingen in herstructurering waar 20% van het personeel collectief wordt ontslagen of waar alle werknemers van een technische bedrijfseenheid of een activiteitensegment worden ontslagen, voor zover deze eenheid of die activiteit reeds 2 jaar bestaat.
| Vanaf | Vereiste minimumleeftijd | Vereiste loopbaan mannen | Vereiste loopbaan vrouwen | |
|---|---|---|---|---|
| Erkenning voor 31 december 2011 | 50 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | |
| Erkenning na 31 december 2011 | 2012 | 52 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | 10 van laatste 15 in sector of 20 |
| 2013 | 52,5 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | |
| 2014 | 53 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | |
| 2015 | 53,5 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | |
| 2016 | 54 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | |
| 2017 | 54,5 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | |
| 2018 | 55 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | 10 van laatste 15 in sector of 20 |
Onderneming in herstructurering
| Vanaf | Vereiste minimumleeftijd | Vereiste loopbaan mannen | Vereiste loopbaan vrouwen | |
|---|---|---|---|---|
| Erkenning voor 31 december 2012 | 50 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | |
| Erkenning na 1 januarI 2013 | 2013 | 55 | 10 van laatste 15 in sector of 20 | 10 van laatste 15 in sector of 20 |
Halftijds brugpensioen (CAO 55)
Vanaf 2012 worden geen nieuwe intreders toegelaten tot dit stelsel. Enkel wiens halftijds brugpensioen ingaat voor 1 januari 2012 of wiens halftijds brugpensioen conform een met de werkgever voor 20 november 2011 gesloten akkoord ingaat voor 1 april 2012, wordt nog tot het stelsel toegelaten.
Gelijkstelling voor de berekening van het werknemerspensioen
Wie in een stelsel van brugpensioen zit voor 1 januari 2012 of een aanvraag daartoe gedaan heeft voor 28 november 2011, blijft in de oude gelijkstellingsregeling (volledige gelijkstelling op basis van het laatste loon).
Wie vanaf 1 januari 2012 in een brugpensioenstelsel treedt en de aanvraag daartoe gedaan heeft na 28 november 2011, valt onder de nieuwe gelijkstellingsregeling. Op dit vlak gebeurden tal van bijsturingen. Daarom is het eenvoudiger te stellen dat de algemene regel is dat brugpensioen volledig wordt gelijkgesteld. Dat geldt alleszins voor alle jaren na 60 jaar, maar daarnaast ook ongeacht de leeftijd in de meeste stelsels (zwaar beroep, medisch brugpensioen – CAO 91- zeer lange loopbaan - CAO96 -, nachtarbeid en arbeidsongeschiktheid in de bouw - CAO 97 – en bij brugpensioen in ondernemingen in moeilijkheden of herstructurering).
De enige behouden verstrenging is dat bij brugpensioen op basis van een lange loopbaan of bij de uitdovende sectorale regelingen 56/57/58 jaar, alle jaren tot 59 jaar gelijkgesteld worden op basis van het minimumrecht per loopbaanjaar (vandaag is dit 21.326,67 euro); jaren vanaf 59 jaar worden zoals vandaag gelijkgesteld op basis van het laatst verdiende loon.
Er is een bijkomende verstrenging: ook pseudo-brugpensioenen zijn in alle gevallen (ook indien men dus niet in de derde periode werkloosheid komt) gelijkgesteld volgend het minimumrecht per loopbaanjaar tot 59 jaar en vanaf 59 jaar volledig gelijkgesteld.
Wel is het onduidelijk wat met de ‘aanvraag’ voor een brugpensioen wordt bedoeld. Is het het moment waarop de ontslagen werknemer voor het eerst de werkloosheidsuitkering aanvraagt of het moment waarop het ontslag gegeven wordt waardoor de bruggepensioneerde het recht op een werkloosheids- en een aanvullende vergoeding opent ?
Beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt en controle van het actief zoekgedrag
De nieuwe regels inzake beschikbaarheid en controle van het actief zoekgedrag treden pas vanaf 2013 in werking. Momenteel werd dit nog niet in wetgeving omgezet. De principes liggen echter al vast in het regeerakkoord. Vanaf 2013 zullen alle werkzoekenden jonger dan 60 jaar als beschikbaar voor de arbeidsmarkt worden beschouwd. Regionaal sociaaleconomische overlegcomités (RESOC) in Vlaanderen en subregionale tewerkstellingscomités in Wallonië zullen die leeftijd kunnen optrekken tot 65 jaar. Het is evenwel niet duidelijk of deze versterking van de beschikbaarheid ook voor bruggepensioneerden geldt.
Wat wel duidelijk is, is dat alle bruggepensioneerden die beschikbaar moeten zijn voor de arbeidsmarkt, net als andere werkzoekenden, gecontroleerd zullen worden op hun actief zoekgedrag. Dit is vandaag van toepassing op alle min-50-jarigen. Dit wordt vanaf 2013 opgetrokken tot 55 jaar en vanaf 2016 tot 58 jaar.
Bijdragen op aanvullende vergoedingen brugpensioen en Canada Dry (Decava)
Het regeerakkoord vermeldt dat de bijdagen zullen worden aangepast rekening houdend met de leeftijd van de bruggepensioneerde. De regering heeft dit nu concreet gemaakt door een verschillende verhoging te voorzien voor de lopende brugpensioenen en de brugpensioenen na 1 april 2012. Voor de lopende brugpensioenen zou de bijdragevoet met 10% stijgen, voor de nieuwe brugpensioenen zou de verhoging veel sterker zijn, zodat de volgende tabel wordt bereikt (opgelet, voor de oude gaat het om een bijdrage die afhangt van de leeftijd, voor de nieuwe – na april 2010 – om een bijdrage die afhangt van de leeftijd bij aanvang van het brugpensioen).
|
brugpensioenen ingegaan voor 1/4/2010 – huidige tarieven |
brugpensioenen ingegaan voor 1/4/2010 – nieuwe tarieven |
brugpensioenen ingegaan na 1/4/2010 – huidige tarieven |
brugpensioenen ingegaan na 1/4/2010 – nieuwe tarieven |
brugpensioenen ingegaan na 1/4/2012 – nieuwe tarieven |
|
|
-52 jaar |
30 |
33 |
50 |
55 |
100 |
|
52-54 jaar |
24 |
26,4 |
40 |
44 |
95 |
|
54-57 jaar |
18 |
19,8 |
30 |
33 |
85 |
|
58-59 jaar |
12 |
13,2 |
20 |
22 |
55 |
|
+60jaar |
6 |
6,6 |
10 |
11 |
25 |
Voor de pseudobrugpensioenen geldt dezelfde systematiek, alleen wordt er een minimumbijdrage van 38,82% zodat we tot de volgende tabel komen:
|
pseudo-brugpensioenen ingegaan voor 1/4/2010 – huidige tarieven |
pseudo-brugpensioenen ingegaan voor 1/4/2010 – nieuwe tarieven |
pseudo-brugpensioenen ingegaan na 1/4/2010 – huidige tarieven |
pseudo-brugpensioenen ingegaan na 1/4/2010 – nieuwe tarieven |
pseudo-brugpensioenen ingegaan na 1/4/2012 – nieuwe tarieven |
|
|
-52 jaar |
32,25% |
38,82% |
50 |
55 |
100 |
|
52-54 jaar |
40 |
44 |
95 |
||
|
54-57 jaar |
30 |
38,82 |
85 |
||
|
58-59 jaar |
20 |
38,82 |
55 |
||
|
+60jaar |
10 |
38,82 |
25 |
Er blijft net zoals vandaag een afwijking voor de non profit sector. De regel dat het toepasselijk percentage wordt bepaald volgens de leeftijd en niet volgens de leeftijd bij intrede in het brugpensioen, blijft ook voor de nieuwe (pseudo-)brugpensioenen gehandhaafd. Daarnaast zijn dit voortaan de toepasselijke tarieven, die dezelfde zijn voor de pseudo-brugpensioenen als voor de brugpensioenen:
|
(pseudo-)brugpensioenen ingegaan voor 1/4/2010 – huidige tarieven |
(pseudo-)brugpensioenen ingegaan voor 1/4/2010 – nieuwe tarieven |
(pseudo-)brugpensioenen ingegaan na 1/4/2010 – huidige tarieven |
(pseudo-)brugpensioenen ingegaan na 1/4/2010 – nieuwe tarieven |
(pseudo-)brugpensioenen ingegaan na 1/4/2012 – nieuwe tarieven |
|
|
-52 jaar |
5 |
5,5 |
5 |
5,5 |
10 |
|
52-54 jaar |
4 |
4,4 |
4 |
4,4 |
9,5 |
|
54-57 jaar |
3 |
3,3 |
3 |
3,3 |
8,5 |
|
58-59 jaar |
2 |
2,2 |
2 |
2,2 |
5,5 |
|
+60jaar |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Vervangingsplicht
De laatste bijsturing die werd overeengekomen is de optrekking van de leeftijd voor de vervangingsplicht. Bruggepensioneerden in alle stelsels die afwijken van het conventionele brugpensioen op 60 jaar, moeten worden vervangen, voor zover het gaat om bruggepensioneerden die jonger zijn dan 62 jaar.