Vorige

Wat als het ambtenarenstatuut wordt afgeschaft?

07 november 2019 Dirk Neefs Werkgevers

De Vlaamse regering voorziet in het nieuwe Vlaamse regeerakkoord in de afbouw van het ambtenarenstatuut binnen de Vlaamse Overheid en wil in de toekomst enkel nog mensen via een arbeidsovereenkomst of contract aanwerven. De regering zegt er wel bij dat de evolutie naar enkel contractuelen onderhandeld moet worden met de vakbonden. “Er zal een voorstel worden uitgewerkt dat onderhandeld wordt op Sectorcomité XVIII zodat de Vlaamse regering nadien een finale beslissing ter zake kan nemen”. Of dit ook invloed gaat hebben voor de Vlaamse lokale besturen is niet duidelijk.

Leestijd: Later lezen?

Een ambtenaar wordt eenzijdig aangesteld door de overheid en geniet hierdoor een vastheid van benoeming. Een contractuele werknemer tekent een arbeidsovereenkomst: er zijn dus twee partijen die een samenwerking aangaan mits wederzijds akkoord. In de praktijk zijn de verschillen tussen ambtenaren en contractuelen nog steeds groot.

Pensioen

Het pensioenstelsel van ambtenaren verschilt sterk van dat van werknemers. Het werknemerspensioen is de som van de pensioenbedragen van elk loopbaanjaar. Elk kalenderjaar uit je loopbaan geeft een bepaald pensioenaandeel volgens de formule: totaal geherwaardeerd loon / 45 x 60% (alleenstaande) of 75% (gezin).

Voor de berekening van het pensioen van de ambtenaren gaat men niet uit van de bezoldiging die werd verkregen tijdens de loopbaan, maar wel van een referentieloon dat overeenkomt met het gemiddelde van de bezoldiging van de laatste tien jaar van de loopbaan. Deze referentiewedde wordt voor de meeste ambtenaren vermenigvuldigd met het aantal aanneembare dienstjaren en gedeeld door 60. Het ambtenarenpensioen kan ook nog altijd rekenen op ‘perequatie’, waardoor het meestijgt met de loongroei en niet enkel met de inflatie.

Het gemiddelde pensioen van een werknemer in ons land bedraagt ongeveer 1.200 euro per maand. Dat van de ambtenaar is meer dan dubbel zo hoog: 2.600 euro. Let wel: voor een contractueel kan de werkgever een tweede pensioenpijler voorzien, de zogenaamde groepsverzekering, die het bedrag van het wettelijk pensioen flink kan verhogen. Ambtenaren kunnen geen beroep doen op die tweede pensioenpijler, gezien hun gunstiger wettelijk pensioenstelsel.

Ziekte

Voor contractuele personeelsleden wordt bij ziekte of ongeval gewerkt met een gewaarborgd loon dat de werkgever dient te betalen gedurende een bepaalde periode (maximum 30 dagen). Nadien ontvangt de werknemer een uitkering van de mutualiteit ter waarde van 60% van het loon, maar begrensd tot 3.705,72 euro.

Voor ambtenaren wordt er gewerkt met een systeem van ziektekredietdagen. Er is een verschil tussen de verschillende overheidsniveaus:

Voor de federale ambtenaren en de Vlaamse lokale besturen

Per 12 maanden dienstanciënniteit krijgt een ambtenaar maximum 21 werkdagen ziekteverlof. Het aantal dagen ziekteverlof waarop men recht heeft, wordt verminderd met bepaalde niet-verrichte prestaties, bijvoorbeeld halftijdse vervroegde uittreding en verlof voor loopbaanonderbreking.

Als een ambtenaar nog geen 36 maanden dienstanciënniteit heeft, heeft hij recht op een voorschot van 63 dagen ziekteverlof. De niet-opgenomen dagen ziekteverlof kan men opsparen over al de werkjaren heen, en als dit ziektekapitaal uitgeput is, wordt de ambtenaar in disponibiliteit wegens ziekte geplaatst. Dan ontvang hij 60% van zijn wedde (en niet begrensd zoals bij contractuelen).

Voor de Vlaamse ambtenaren

De Vlaamse ambtenaren hebben gedurende hun loopbaan recht op een ‘teller’ van 666 werkdagen ziekteverlof. De ziektedagen worden hiervan in mindering gebracht. Er bestaat voor hen geen disponibiliteitsregeling zoals bij de federale en lokale ambtenaren. De Vlaamse Regering wil in afwachting van de afschaffing van het ambtenarenstatuut de bestaande verschillen tussen statutaire en contractuele ambtenaren op het vlak van ziekteregeling al wegwerken. Het contractuele stelsel is daar het uitgangspunt.

Ontslag

Contractuelen zijn makkelijker te ontslaan. Voor hen gelden de ‘gewone’ ontslagregels, voor ambtenaren niet. Een ambtenaar kan maar ontslagen worden onder een beperkt aantal voorwaarden, zoals meerdere negatieve evaluaties of ontslag om tuchtredenen. Wanneer een functie verdwijnt, kan de ambtenaar niet kan ontslagen worden wegens herstructurering zoals een contractuele werknemer.

Netto-loonverschil door andere RSZ-regeling

Ambtenaren kunnen door hun vastheid van benoeming in principe niet werkloos worden. Wanneer ambtenaren ziek zijn, bekomen ze ook geen uitkeringen van de mutualiteit. Daarom wordt er op de wedde van een ambtenaar minder RSZ-bijdragen ingehouden: een ambtenaar betaalt niet mee voor de tak werkloosheid en de tak uitkeringen van de sociale zekerheid. Dit betekent dat op het loon van een ambtenaar 11,05% RSZ-bijdragen worden ingehouden (3,55% voor de tak gezondheidszorgen en 7,5% pensioenbijdrage). Bij een contractueel bedraagt dit 13,07%. Concreet heeft dit als gevolg dat een ambtenaar meer netto loon overhoudt dan een contractuele werknemer.

Wijzigingen in de publieke sector?

Volg een van onze opleidingen en blijf op de hoogte:

Sociaaljuridische updates voor de publieke sector

Pensioenen in de overheid: statutair versus contractueel

Sociaaljuridische updates Pensioenen

Deel dit artikel

Acerta_Dirk_Neefs.png

Geschreven door Dirk Neefs

Managing consultant

Gerelateerde artikels

In moeilijkheden vanwege corona? Vlaamse aanmoedigingspremie biedt steun
Werkgevers

In moeilijkheden vanwege corona? Vlaamse aanmoedigingspremie biedt steun

30 maart 2020 Annelies Bries

Heel wat bedrijven ondervinden negatieve gevolgen van de coronacrisis. Om ondernemingen te steunen in deze moeilijke periode, heeft de Vlaamse overheid de voorwaarden van de aanmoedigingspremie tijdelijk aangepast.

Lees meer
Aangepaste arbeidstijden mogelijk tijdens coronacrisis
Werkgevers

Aangepaste arbeidstijden mogelijk tijdens coronacrisis

27 maart 2020 Annelies Bries

Moeilijke tijden vragen om snelle beslissingen. Toezicht op de Sociale Wetten heeft alvast kenbaar gemaakt dat zij de huidige coronacrisis beschouwen als een ‘voorgekomen ongeval’. Dat wil zeggen dat jouw medewerkers overuren mogen presteren, maar ook kunnen werken op zondag en ’s nachts.

Lees meer
Wat je moet weten over thuiswerk als maatregel tegen het coronavirus
Werkgevers

Wat je moet weten over thuiswerk als maatregel tegen het coronavirus

10 maart 2020

De Belgische regering neemt maatregelen die de verspreiding van het coronavirus in ons land moeten tegengaan. Denk als werkgever aan thuiswerk om je organisatie te beschermen.

Lees meer