7 oktober 2018 Openbedrijvendag: wie kan u tewerkstellen?

02 oktober 2018

Op zondag 7 oktober zetten weer heel wat bedrijven hun deuren open voor de jaarlijkse Openbedrijvendag. Het publiek wordt een blik achter de schermen gegund van uiteenlopende economische activiteiten in Vlaanderen en Wallonië. De inzet van medewerkers is nodig om het initiatief in goede banen te leiden in de deelnemende bedrijven.

Tewerkstelling op zondag

Doet u die zondag beroep op uw werknemers, dan leveren zij wel degelijk arbeidsprestaties die zondag, ook al gaat het om een uitzonderlijke aangelegenheid.

Er is een wettelijk verbod om werknemers te werk te stellen op zondag. Op dit verbod van zondagsarbeid voorziet de wet echter een uitzondering voor het deelnemen aan salons, tentoonstellingen, markten braderijen enz. (artikel 66, 26° Arbeidswet).

Verschuldigd loon

Heeft uw werknemer in de betreffende week al een volledig weekrooster gewerkt, dan vormen de uren gewerkt op zondag overuren. In dat geval moet u voor de gepresteerde uren op zondag een toeslag betalen van 100% (tenzij uw sector een afwijkende regeling voorziet).

Werd er in de week voorafgaand aan de tewerkstelling op zondag een vrije dag genomen, dan zullen de uren gepresteerd op zondag geen overuren vormen. Indien de uren gepresteerd op zondag geen overuren vormen, betaalt u het gewone loon, zonder toeslag (tenzij uw sector een afwijkende regeling voorziet). 

Inhaalrust

Aangezien het gaat om uren gepresteerd op een zondag, moet u de nodige (onbetaalde) inhaalrust toekennen in de loop van de zes dagen die volgen op de gewerkte zondag. De inhaalrust bedraagt:

  • een volle dag, indien de werknemer die zondag langer dan 4 uren heeft gewerkt;
  • een halve dag, indien de werknemer niet langer werkte dan 4 uren.

Indien het om overuren gaat moet u niet alleen een toeslag van 100% betalen, maar moet u bovendien voor ieder gepresteerd overuur een uur betaalde inhaalrust toekennen. Voor overuren gepresteerd op een zondag heeft uw werknemer dus zowel recht op de (onbetaalde) inhaalrust ten gevolge van zondagsarbeid als de (betaalde) inhaalrust wegens het presteren van overuren

Vrijwillige overuren

U kan ervoor opteren om gebruik te maken van de vrijwillige overuren. Indien de voorwaarden gerespecteerd worden, kan uw werknemer tot 100 vrijwillige overuren presteren. De sector kan dit aantal uren verhogen tot maximaal 360 uren.

Is er sprake van overuren, dan betaalt u een toeslag aan 100% wanneer ze gepresteerd worden op zondag, maar u moet voor deze vrijwillige overuren geen inhaalrust toekennen. De verplichting om de (onbetaalde) inhaalrust toe te kennen omwille van tewerkstelling op een zondag blijft evenwel. 

Alternatieven

Leidinggevende, vertrouwensfunctie of handelsvertegenwoordiger

U kan zelf aanwezig zijn of u kan werknemers met een leidinggevende- of vertrouwensfunctie vragen om aanwezig te zijn. Zij vallen immers niet onder de beperkingen van de Arbeidswet. Voor hen moet u dus geen inhaalrust toekennen, noch een toeslag in geval van overuren betalen. Ook uw handelsvertegenwoordigers kan u vragen om op zondag te werken zonder dat u in dat geval verplicht bent om inhaalrust toe te kennen of een toeslag te betalen.

Familie

U kan familieleden laten bijspringen op Openbedrijvendag. Maar ook hier zijn er belangrijke beperkingen.

  • Enkel een eenmanszaak kan familieleden laten helpen. Deze mogelijkheid wordt algemeen aanvaard voor familieleden van de eerste graad, ouders dus, en meestal ook van de tweede graad, grootouders dus. Een vennootschap kan dit niet. Zij heeft immers geen familie.
  • Het moet gaan om tijdelijke, occasionele hulp, die gratis wordt aangeboden. In periodes dat het drukker is bijvoorbeeld. Als richtlijn wordt gezegd: maximum 90 dagen per jaar.
  • Wat problemen kan opleveren, is wanneer een van deze personen een sociale zekerheidsuitkering ontvangt. Dan wordt best de toestemming van bijvoorbeeld de RVA gevraagd, wanneer het gaat om een uitkeringsgerechtigd werkloze.

Vrijwilligers

Enkel bepaalde organisaties kunnen beroep doen op vrijwilligers. Er zijn bovendien strikte regels om na te leven.

  • Een vrijwilliger kan enkel helpen in een VZW en niet in een commerciële organisatie.
  • Als een vrijwilliger bij u mag werken, mag u hem geen loon betalen, maar enkel een onkostenvergoeding. Ofwel vergoedt u de werkelijk gemaakte kosten, ofwel betaalt u hem een forfaitair bedrag.
  • U moet de nodige informatie verstrekken en enkele verplichte verzekeringen afsluiten.

U leest er alles over in afdeling 8 van de Sociale Gids op Trefzeker. 

Prestaties op zondag* Toeslag Inhaalrust
Binnen normale arbeidsduur geen Onbetaald (vervanging zondagsrust)
Overuren 100% - Onbetaald (vervanging zondagsrust)
- Betaald (100%)
Vrijwillige overuren 100% Onbetaald (vervanging zondagsrust)
Leidinggevende-, vertrouwensfunctie, handelsvertegenwoordiger geen geen
Familielid (eenmanszaak) geen geen
Vrijwilliger (vzw) geen geen

* Dit overzicht is opgemaakt in de veronderstelling dat de sector geen afwijkende regels voorziet.

Dit artikel geeft de algemene regels weer en houdt geen rekening met eventuele sectorale bepalingen. De sectorale bepalingen omtrent zondagsarbeid kan u lezen in Hoofdstuk 30.3 van uw Sectorale Gids. Meer informatie omtrent zondagsarbeid vindt u in afdeling 34 van de Sociale Gids van Trefzeker. 

Deel dit juridisch nieuws en updates
Terug naar overzicht juridisch nieuws en updates