Ouderschapverlof

Leestijd: Later lezen?

Ouderschapsverlof wordt toegekend naar aanleiding van een geboorte of adoptie. Het is een van de drie thematische verloven waarmee je als werkgever te maken kunt krijgen. Om het ouderschapsverlof beter af te stemmen op de nood voor wendbaar werk, liggen er nieuwe wetsvoorstellen op tafel.

Ouderschapverlof: voorwaarden

Je kent ouderschapsverlof toe aan medewerkers die je, in de loop van vijftien maanden vóórdat ze ouderschapsverlof aanvragen, minstens twaalf maanden hebt tewerkgesteld. Voor het onderwijs of de openbare sector volstaat het om in dienstactiviteit te zijn – ongeacht de anciënniteit.

De prestaties worden volledig of deels geschorst:

  • Volledige schorsing gedurende vier maanden: op te nemen in één keer, per maand of per week of een veelvoud daarvan (mits akkoord van de werkgever)
  • Vermindering van prestaties (halftijds) gedurende acht maanden:
    op te nemen in blokken van twee maanden of een veelvoud daarvan, of per maand of een veelvoud daarvan (mits akkoord van de werkgever)
  • Vermindering van prestaties (1/5de) gedurende twintig maanden: alleen bij voltijdse tewerkstelling, per blokken van vijf maanden of een veelvoud daarvan.
  • Vermindering van prestaties (1/10de) gedurende veertig maanden: alleen bij voltijdse tewerkstelling, per blokken van tien maanden of een veelvoud daarvan (mits akkoord van de werkgever).

Je medewerkers mogen het ouderschapsverlof opnemen tot het kind 12 jaar is, al kan de leeftijd worden opgetrokken tot 21 jaar wanneer het gaat om een gehandicapt kind. Bij een adoptie kan het ouderschapsverlof opgenomen worden vanaf de inschrijving in het bevolkingsregister tot het kind uiterlijk 12 jaar is, of 21 jaar in geval het gaat om een gehandicapt kind.  

Je medewerkers moeten hun aanvraag indienen via een aangetekend schrijven of door overhandiging van een gewone brief waarbij de werkgever een duplicaat tekent voor ontvangst – ten vroegste drie maanden en ten laatste twee maanden voor de begindatum. Vanaf de aanvraag tot drie maanden na het einde van het ouderschapsverlof geniet de medewerker ontslagbescherming. Voldoen je werknemers aan de voorwaarden, dan hebben zij over het algemeen eenhet recht om met ouderschapsverlof te gaan.

Als werkgever heb je enkel een mogelijkheid om het verlof onder strikte voorwaarden uit te stellen voor medewerkers met een strategische functie. Gaat het echter om een aanvraag voor een 1/10de ouderschapsverlof, het voltijds ouderschapsverlof per week (of een veelvoud daarvan) of het halftijds ouderschapsverlof per maand (of een veelvoud daarvan), dan heb je de mogelijkheid om het ouderschapsverlof te weigeren. In dat geval moet u uwje jouw weigering schriftelijk en binnen de maand na de aanvraag bezorgen aan je werknemer. Ouderschapsverlof wordt vergoed via een forfaitaire uitkering door de RVA.

Ouderschapsverlof aanvragen
Aanmoedigingspremie ouderschapsverlof

Ouderschapsverlof aanvragen voor een week

Naast de huidige regeling van vier maanden voltijds, acht maanden halftijds of twintig maanden 1/5de, is er een wet gepubliceerd om tegemoet te komen aan de veranderende gezinscontext: vanaf 1 juni 2019 kan een voltijdse medewerker een loopbaanvermindering van 1/10 van het normale aantal werkuren vragen. Zo kan hij of zij voor meer flexibiliteit kiezen en bijvoorbeeld elke woensdagnamiddag afwezig zijn. Daarvoor is wel de toestemming van de werkgever nodig: in tegenstelling tot andere vormen van ouderschapsverlof kan je de loopbaanvermindering van 1/10e namelijk weigeren.

Moederschapsverlof

Moederschapsverlof of moederschapsrust bestaat uit een periode van zwangerschapsrust (prenataal) en bevallingsrust (postnataal). Een medewerkster heeft in totaal recht op vijftien weken bij een éénling, en negentien weken bij een meerling. De bevallingsrust bedraagt minimaal negen weken (of elf bij een meerling), plus de eventueel niet opgenomen (facultatieve) zwangerschapsrust.

De zwangerschapsrust mag worden opgenomen vanaf de zesde week voor de vermoedelijke bevallingsdatum, en is verplicht op te nemen vanaf de zevende dag voor die datum. Ten laatste zeven weken voor de vermoedelijke bevallingsdatum, moet de medewerkster een medisch attest bezorgen. Als er een meerling verwacht wordt, moet dit uiterlijk 9 weken voor de vermoedelijke bevallingsdatum gebeuren.

De medewerkster ontvangt van haar ziekenfonds een moederschapsuitkering. De eerste 30 dagen krijgt ze een bepaald percentage berekend op haar onbegrensd loon, daarna wordt er een percentage berekend op een begrensd loon.

Vaderschapsverlof

Vaderschapsverlof of geboorteverlof wordt toegekend als de afstamming langs vaderskant vaststaat of indien de werknemer getrouwd is met de persoon ten aanzien van wie de afstamming vaststaat of indien de werknemer wettelijk of feitelijk samenwoont met die persoon. De vader of meeouder heeft dan recht op tien dagen geboorteverlof, zowel voor een eenling als een meerling. De vader of de meeouder moet het verlof opnemen binnen de vier maanden vanaf de bevalling – in één keer of verspreid.

De eerste drie dagen ontvangt de vader of meeouder zijn volledig loon; de volgende zeven dagen een uitkering van het ziekenfonds die 82 % van het brutoloon bedraagt (begrensd tot een bepaald bedrag).

Bij overlijden of hospitalisatie van de moeder kan het geboorteverlof worden omgezet in moederschapsrust. Vaders of meeouders die gebruik maken van hun recht op geboorteverlof, genieten onder bepaalde voorwaarden ook een ontslagbescherming.

Je personeelsbestand en verloven beheren volgens het boekje? Met Acerta sociaal secretariaat verloopt het van een leien dakje!

Op zoek naar meer antwoorden?

Op zoek naar meer antwoorden?

Als werkgever snel een correct en overzichtelijk antwoord vinden op je hr en payroll-vragen? Daar zorgt Acerta graag voor.

Bekijk al onze dossiers voor werkgevers Bekijk alle artikels over dit onderwerp