Nachtarbeid

29 januari 2020
Leestijd: Later lezen?

Arbeidsprestaties die worden uitgevoerd tussen 20 uur en 6 uur noemen we nachtarbeid. Nachtarbeid is in principe verboden, maar de wetgeving formuleert enkele uitzonderingen. In dit dossier duiken we dieper in op de voorwaarden en gevolgen van nachtarbeid.

Uitzonderingen op het algemeen principe

Nachtarbeid is toegelaten voor bepaalde sectoren, activiteiten of medewerkers als deze afwijking op de wetgeving in de wet zelf is opgenomen of via een koninklijk besluit. Wanneer nachtarbeid wordt toegestaan is dit vaak omdat het gaat over activiteiten waarbij het door de maatschappij als normaal wordt ervaren dat deze ’s nachts worden uitgevoerd.

Procedure om nachtarbeid in te voeren

Wil je nachtarbeid invoeren in je bedrijf waarbij er gewoonlijk tussen middernacht en 5 uur ’s ochtends wordt gewerkt? Dan moet je dit doorgaans eerst met je medewerkers overleggen. Dit kan via de ondernemingsraad, anders via de vakbondsafvaardiging of, bij gebrek daaraan, rechtstreeks met je medewerkers. Tijdens dit overleg bespreek je de volgende onderwerpen:

  • Naleving van de cao 46 van de Nationale Arbeidsraad over de begeleidingsmaatregelen voor nachtarbeid;
  • De mogelijkheid tot kinderopvang;
  • De veiligheidsmaatregelen;
  • De bezoldiging (gelijk voor mannen en vrouwen);
  • Het aantal betrokken werknemers.

Een verslag van dit overleg stuur je naar je Paritair Comité. De volgende stap is tot een akkoord komen met je medewerkers. Wanneer er een vakbondsafvaardiging aanwezig is in je bedrijf moet de arbeidsregeling rond nachtarbeid worden opgenomen in je cao. Deze cao laat je ondertekenen door de verschillende werknemersorganisaties. Wanneer er geen vakbondsafvaardiging is in je bedrijf, gebeurt het invoeren van nachtarbeid via een wijziging in het arbeidsreglement.

Vergoedingen voor nachtwerk

Medewerkers die je gewoonlijk laat werken tussen middernacht en 5 uur ‘s ochtends, hebben vaak ook recht op een extra financiële vergoeding. Per uur nachtarbeid ontvangt de medewerker dan 1,19 euro extra (bedrag sinds 1 september 2018). Medewerkers vanaf vijftig jaar ontvangen 1,43 euro per uur. Deze bedragen worden geïndexeerd.

Let wel, sommige sectoren voorzien daarnaast ook nog andere nachttoeslagen, onafhankelijk van het tijdstip van de prestaties.

Wettelijke verplichtingen

Wanneer je nachtarbeid invoert, moet je onder meer rekening houden met volgende wettelijke verplichtingen :

  • De nachtarbeidsregeling moet evenveel werkuren bevatten als de voltijdse arbeidsregeling van het dagregime;
  • Voorzie tussen twee opeenvolgende diensten een rusttijd van 11 uur;
  • Voer een risicoanalyse uit en voorzie de nodige preventiemaatregelen;
  • Organiseer gezondheidstoezicht;
  • Zorg ervoor dat de preventiedienst en eerstehulpverlening beschikbaar zijn.

Hou ook rekening met de sectorale regels.

Minderjarigen mogen niet werken tussen 20 uur en 6 uur, tenzij voor bepaalde bedrijfstakken waar de wet hiervan afwijkt. Een minderjarige die ’s nachts werkt, heeft recht op twaalf opeenvolgende uren rust.

Nachtarbeid bij 50-plussers

Oudere medewerkers die nachtarbeid doen, hebben het recht over te schakelen naar een dagregime. Hiervoor worden twee leeftijdsgrenzen gehanteerd:

  • Medewerkers vanaf 50 jaar hebben het recht om over te schakelen als ze al minimaal twintig jaar nachtarbeid uitvoeren en erkende medische redenen voorleggen.
  • Medewerkers vanaf 55 jaar mogen overschakelen op dagarbeid als ze minimaal twintig jaar nachtprestaties uitvoerden.
Op zoek naar meer antwoorden?

Op zoek naar meer antwoorden?

Als werkgever snel een correct en overzichtelijk antwoord vinden op je hr en payroll-vragen? Daar zorgt Acerta graag voor.

Bekijk al onze dossiers voor werkgevers Bekijk alle artikels over dit onderwerp