Vorige

Ben jij klaar voor de klokkenluidersrichtlijn?

17 december 2021 Miet Vanhegen Werkgevers

De Europese klokkenluidersrichtlijn moe(s)t tegen 17 december in het Belgisch recht omgezet worden. Hoewel België de deadline niet haalde, kan je jouw organisatie wel al voorbereiden op wat komen zal, want de implementatie van deze richtlijn zal nieuwe verplichtingen met zich meebrengen. Waar moet je je als werkgever precies op voorbereiden? We geven je de krachtlijnen van de klokkenluidersrichtlijn.

Leestijd: Later lezen?

Klokkenluidersrichtlijn in een notendop

Wanneer iemand mistoestanden in zijn (voormalige) organisatie aan het licht brengt, dan spreken we van een klokkenluider. De klokkenluiderrichtlijn wil een systeem (meldingskanaal) invoeren zodat tekortkomingen binnen overheids- en private organisaties in een vroeg stadium kunnen worden opgespoord en behandeld, en dat tegelijkertijd een doeltreffende bescherming biedt aan de klokkenluiders.

De klokkenluider kan een (ex-)werknemer (of ambtenaar), sollicitant, vrijwilliger, stagiair of zelfstandige werkzaam in de onderneming zijn, maar ook iemand die werkt onder toezicht en leiding van (onder-)aannemers en leveranciers, enz.

Interne en externe meldingskanalen

De richtlijn legt onder andere een verplichting op voor organisaties en lidstaten om meldingskanalen te installeren die voldoen aan bepaalde vereisten om de vertrouwelijkheid van de identiteit van de melder en de onpartijdige opvolging van een melding te garanderen.

Organisaties van minstens 50 werknemers moeten een intern meldingssysteem opzetten en een register bijhouden van elke ontvangen melding. Het meldingskanaal zal moeten voldoen aan verschillende vereisten (onder meer inzake beveiliging, geheimhouding, informatie, zorgvuldigheid en onpartijdigheid) en procedurele voorschriften.

Zo zullen klokkenluiders hun bezorgdheid schriftelijk (online, per post, enz.) of mondeling (bv. telefonisch of persoonlijk) kenbaar moeten kunnen maken, via een intern of een extern uitbesteed systeem. Ondernemingen zullen moeten een onpartijdige persoon of afdeling aanwijzen die bevoegd is voor de opvolging van de meldingen binnen bepaalde termijnen.

Als werkgever zal je ook moeten instaan voor duidelijke en toegankelijke informatie over de beschikbare meldingskanalen aan de eigen werknemers (bijvoorbeeld via het arbeidsreglement), maar ook aan derden zoals externe dienstverleners.

België kan juridische entiteiten met 50 tot 249 werknemers ook nog twee jaar extra de tijd geven, d.w.z. tot 17 december 2023, om een intern meldingskanaal op te zetten.

Daarnaast is België zelf verplicht een onafhankelijke en autonome autoriteit aan te duiden als  externe meldingskanaal voor het ontvangen en in behandeling nemen van informatie over inbreuken.

Als ultimum remedium zal de melder ook de mogelijkheid hebben om, onder bepaalde voorwaarden, de informatie openbaar te maken.

Bescherming

Wanneer een klokkenluider een inbreuk op regelgeving in gebieden zoals overheidsopdrachten, financiële diensten, milieubescherming, volksgezondheid, etc. meldt, geniet hij onder concrete voorwaarden ook bescherming tegen represailles in de breedste zin van het woord. Denk aan ontslagbescherming, maar ook schorsing, degradatie, weigering van promotie, pesterijen of uitsluiting, discriminatie of nadelige behandeling, vroegtijdige beëindiging of opzegging van een contract voor levering goederen of diensten, etc.

De beschermingsmaatregelen gelden ook voor al degenen die verbonden zijn met de melders (bv. collega’s of familieleden of personen die de melder bijstaan) en die het slachtoffer kunnen worden van represailles in een werkcontext.

Neem nu al actie

België heeft de omzettingsdeadline op 17 december 2021 niet gehaald – waarschijnlijk zal het eerder in het voorjaar van 2022 zijn -, kan jouw organisatie zich wel al voorbereiden op de omzetting van de richtlijn. Denk bijvoorbeeld nu al na of u het meldingsproces inhouse wil houden of wil outsourcen. Welke policy wil je binnen de onderneming aannemen en hoe ga je informatie over meldingskanalen kenbaar maken? Vergeet niet om hierover te overleggen met de sociale partners.

Bereid je voor op de klokkenluidersrichtlijn

Via een partner kan Acerta je een laagdrempelige, gebruiksvriendelijke tool aanbieden die tegelijkertijd de noodzakelijk privacy garandeert. Acerta biedt je ook modeldocumenten, workshops en individuele ondersteuning aan voor het implementeren van de richtlijn. Neem contact met ons op, of herbekijk ons webinar hierover.

Contact Webinar

Deel dit artikel

Acerta_Miet Vanhegen.png

Geschreven door Miet Vanhegen

Juridisch adviseur

Gerelateerde artikels

Wat verandert er in juli voor werkgevers?
Werkgevers

Wat verandert er in juli voor werkgevers?

28 juni 2022 Miet Vanhegen

De wet- en regelgeving verandert regelmatig, en dat heeft een invloed op jou als werkgever of op jouw medewerkers. Acerta geeft je daarom een overzicht van de sociaal-juridische wijzigingen die op de planning staan in juli 2022.

Lees meer
Op vakantie met de bedrijfswagen: veelgestelde vragen
Werkgevers

Op vakantie met de bedrijfswagen: veelgestelde vragen

23 juni 2022 Ellen Van Grunderbeek

De zomervakantie is in aantocht. Wat als je medewerker op vakantie vertrekt met zijn bedrijfswagen en… een ongeval heeft? Of hij wil een bagagerek installeren? En mag je medewerker zijn tankkaart in het buitenland gebruiken? Acerta beantwoordt enkele veelgestelde vragen.

Lees meer
Hoe vraag je tijdelijke werkloosheid aan na 1 juli 2022?
Werkgevers

Hoe vraag je tijdelijke werkloosheid aan na 1 juli 2022?

15 juni 2022 Nele Mertens

Het einde van de versoepelde procedure voor tijdelijke werkloosheid nadert met rasse schreden. Vanaf 1 juli 2022 kan je er als werkgever geen beroep meer op doen en zal de uitkering voor tijdelijke werkloosheid weer 65% van het geplafonneerd gemiddeld loon bedragen.

Lees meer