Vorige

Ben jij klaar voor de klokkenluidersrichtlijn?

17 december 2021 Miet Vanhegen Werkgevers

De Europese klokkenluidersrichtlijn moe(s)t tegen 17 december in het Belgisch recht omgezet worden. Hoewel België de deadline niet haalde, kan je jouw organisatie wel al voorbereiden op wat komen zal, want de implementatie van deze richtlijn zal nieuwe verplichtingen met zich meebrengen. Waar moet je je als werkgever precies op voorbereiden? We geven je de krachtlijnen van de klokkenluidersrichtlijn.

Leestijd: Later lezen?

Klokkenluidersrichtlijn in een notendop

Wanneer iemand mistoestanden in zijn (voormalige) organisatie aan het licht brengt, dan spreken we van een klokkenluider. De klokkenluiderrichtlijn wil een systeem (meldingskanaal) invoeren zodat tekortkomingen binnen overheids- en private organisaties in een vroeg stadium kunnen worden opgespoord en behandeld, en dat tegelijkertijd een doeltreffende bescherming biedt aan de klokkenluiders.

De klokkenluider kan een (ex-)werknemer (of ambtenaar), sollicitant, vrijwilliger, stagiair of zelfstandige werkzaam in de onderneming zijn, maar ook iemand die werkt onder toezicht en leiding van (onder-)aannemers en leveranciers, enz.

Interne en externe meldingskanalen

De richtlijn legt onder andere een verplichting op voor organisaties en lidstaten om meldingskanalen te installeren die voldoen aan bepaalde vereisten om de vertrouwelijkheid van de identiteit van de melder en de onpartijdige opvolging van een melding te garanderen.

Organisaties van minstens 50 werknemers moeten een intern meldingssysteem opzetten en een register bijhouden van elke ontvangen melding. Het meldingskanaal zal moeten voldoen aan verschillende vereisten (onder meer inzake beveiliging, geheimhouding, informatie, zorgvuldigheid en onpartijdigheid) en procedurele voorschriften.

Zo zullen klokkenluiders hun bezorgdheid schriftelijk (online, per post, enz.) of mondeling (bv. telefonisch of persoonlijk) kenbaar moeten kunnen maken, via een intern of een extern uitbesteed systeem. Ondernemingen zullen moeten een onpartijdige persoon of afdeling aanwijzen die bevoegd is voor de opvolging van de meldingen binnen bepaalde termijnen.

Als werkgever zal je ook moeten instaan voor duidelijke en toegankelijke informatie over de beschikbare meldingskanalen aan de eigen werknemers (bijvoorbeeld via het arbeidsreglement), maar ook aan derden zoals externe dienstverleners.

België kan juridische entiteiten met 50 tot 249 werknemers ook nog twee jaar extra de tijd geven, d.w.z. tot 17 december 2023, om een intern meldingskanaal op te zetten.

Daarnaast is België zelf verplicht een onafhankelijke en autonome autoriteit aan te duiden als  externe meldingskanaal voor het ontvangen en in behandeling nemen van informatie over inbreuken.

Als ultimum remedium zal de melder ook de mogelijkheid hebben om, onder bepaalde voorwaarden, de informatie openbaar te maken.

Bescherming

Wanneer een klokkenluider een inbreuk op regelgeving in gebieden zoals overheidsopdrachten, financiële diensten, milieubescherming, volksgezondheid, etc. meldt, geniet hij onder concrete voorwaarden ook bescherming tegen represailles in de breedste zin van het woord. Denk aan ontslagbescherming, maar ook schorsing, degradatie, weigering van promotie, pesterijen of uitsluiting, discriminatie of nadelige behandeling, vroegtijdige beëindiging of opzegging van een contract voor levering goederen of diensten, etc.

De beschermingsmaatregelen gelden ook voor al degenen die verbonden zijn met de melders (bv. collega’s of familieleden of personen die de melder bijstaan) en die het slachtoffer kunnen worden van represailles in een werkcontext.

Neem nu al actie

België heeft de omzettingsdeadline op 17 december 2021 niet gehaald – waarschijnlijk zal het eerder in het voorjaar van 2022 zijn -, kan jouw organisatie zich wel al voorbereiden op de omzetting van de richtlijn. Denk bijvoorbeeld nu al na of u het meldingsproces inhouse wil houden of wil outsourcen. Welke policy wil je binnen de onderneming aannemen en hoe ga je informatie over meldingskanalen kenbaar maken? Vergeet niet om hierover te overleggen met de sociale partners.

Bereid je voor op de klokkenluidersrichtlijn

Via een partner kan Acerta je een laagdrempelige, gebruiksvriendelijke tool aanbieden die tegelijkertijd de noodzakelijk privacy garandeert. Acerta biedt je ook modeldocumenten, workshops en individuele ondersteuning aan voor het implementeren van de richtlijn. Neem contact met ons op, of volg ons webinar op 24 januari 2022 hierover.

Contact Schrijf je in voor het webinar

Deel dit artikel

Acerta_Miet Vanhegen.png

Geschreven door Miet Vanhegen

Juridisch adviseur

Gerelateerde artikels

Loonindexering voor bedienden uit PC 200 op 1 januari 2022
Werkgevers

Loonindexering voor bedienden uit PC 200 op 1 januari 2022

29 december 2021 Tom Dirix

Het loon van meer dan 450.000 bedienden uit de privésector (PC 200) stijgt op 1 januari 2022 met 3,58%. Wat betekent deze indexering? Krijgen werknemers uit andere paritaire comités ook een loonindexering? We geven je een overzicht.

Lees meer
Wat verandert er in 2022 voor werkgevers?
Werkgevers

Wat verandert er in 2022 voor werkgevers?

20 december 2021 Miet Vanhegen

Het jaar 2021 was opnieuw een jaar met talloze veranderingen. Vooruitblikken doen we met deze wijzigingen die al vastliggen voor het jaar 2022. We geven je een overzicht van de sociaal-juridische veranderingen die een impact hebben op jouw arbeidsorganisatie.

Lees meer
Telewerkregistratieplicht weer van kracht
Werkgevers

Telewerkregistratieplicht weer van kracht

22 november 2021 Nele Mertens

Na een lange periode van een strenge aanbeveling tot telewerken, werd op het Overlegcomité van 17 november beslist om het telewerk weer te verplichten. Acerta vat de regels voor je samen.

Lees meer