Kalender sociale verkiezingen 2020

Leestijd: Later lezen?

Moet jij in 2020 sociale verkiezingen organiseren? Begin er nu aan: een goede voorbereiding is essentieel voor een vlot en correct verloop. We gidsen je door de voorbereidingen én de verkiezingen - met een overzichtelijke kalender.

Data sociale verkiezingen

De volgende sociale verkiezingen vinden in mei 2020 plaats. De verkiezingsprocedure zelf start in december 2019, beslaat een periode van 150 dagen en vraagt een strikte opvolging vanuit jouw hr-departement. Maar ook nu moet al heel wat achter de schermen gebeuren. Acerta helpt je er graag bij.

Eerste taken op je kalender

Maak vandaag nog de nodige resources vrij en stel een planning op, zodat het verkiezingsproces als vanzelf verloopt. Duid een team aan dat voor de coördinatie van de sociale verkiezingen 2020 verantwoordelijk is. Zorg ervoor dat ook zij de nodige ondersteuning krijgen. Laat hen liefst deelnemen aan informatiemiddagen of een basisopleiding rond sociale verkiezingen. 

Voorjaar 2019: budget en werkkracht reserveren

De voorbereidingen voor de sociale verkiezingen nemen twee jaar in beslag. Budgetgewijs moet je ze dan ook in rekening brengen voor het jaar 2019 én 2020. Stel daarnaast een realistische planning op: hoeveel medewerkers zijn beschikbaar voor de coördinatie, en vanaf wanneer? Heb je voldoende expertise in huis, of moet je hulp inschakelen? Ook praktische vragen rond de stembusgang (lokalen, supervisie, .. ) beantwoord je best op voorhand.

Zomer 2019: kies je partner

Wil jij de sociale verkiezingen probleemloos laten verlopen? Beslis voor juni 2019 of en door wie jij je laat ondersteunen. Kies best voor een partner met een ruime ervaring op vlak van sociale verkiezingen, een sterke sectorale sociaal-juridische kennis, en toegang tot de juiste modeldocumenten. En laat je begeleiden door de juiste experts: die van Acerta bijvoorbeeld. Met onze consultants en drie ondersteuningspakketten zijn je sociale verkiezingen tot in de puntjes uitgewerkt tegen de verkiezingstijd.

Najaar 2019: breng alle formaliteiten in orde

In de laatste maanden (oktober-november 2019) voor de eigenlijke procedure van start gaat, breng je alle administratieve en juridische formaliteiten in orde. Zo moet de datum van de stembusgang worden bepaald en de kieskalender in functie daarvan worden opgesteld.

Hoe verloopt de kiesprocedure?

De verkiezingsprocedure start daadwerkelijk 150 dagen voor de uiteindelijke verkiezing. Hierbij zijn twee specifieke sleutelmomenten:

  1. datum X: de start van de officiële kiesprocedure
  2. datum Y: de dag van de verkiezingen

 

Best bepaal je meteen op welke dag in mei de stembusgang (dag Y) bij jou plaatsvindt. Dan tel je 150 dagen terug tot dag X-60. Die datum valt in december 2019. Voor en na dag X moet je bepaalde zaken in orde hebben, of bepaalde taken aanpakken.

December 2019: voorprocedure sociale verkiezingen

Zestig dagen voor je als werkgever de verkiezingsdatum openbaar aankondigt, bepaal je:

  • je technische bedrijfseenheden (TBE): welke van je zetels zijn een zelfstandige entiteit? 
  • het aantal personeelsleden per categorie en TBE - in vaste dienst en als uitzendkracht
  • de functies en namen van leidinggevenden en kaderleden
  • de datum van de aanplakking voor de sociale verkiezingen
  • de beoogde verkiezingsdatum

Januari 2020: start 65 dagen ontslagbescherming

Werknemers die zich kandidaat stellen voor de sociale verkiezingen, genieten tijdelijk ontslagbescherming. Die occulte periode vangt in januari 2020 aan: dertig dagen voor dag X. De eerst mogelijke datum hiervoor is 12 januari 2020. Ze eindigt op de dag waarop de kandidatenlijsten door de vakbond kenbaar gemaakt worden. Daarna is er nog een klein risico omdat vakbonden in beperkte gevallen nog vervangers mogen aanduiden en op de lijst zetten.

Niet-kandidaten genieten een verborgen ontslagbescherming - vanaf 30 dagen vóór tot 35 dagen na dag X, de occulte periode. De finale kandidatenlijsten moeten pas eind maart 2020 worden voorgelegd. Gedurende 65 dagen weet je als werkgever dus niet precies wie van je medewerkers zich kandidaat stelde, en mag je niemand ontslaan.

Let wel: Respecteer je deze ontslagbescherming tijdens de occulte periode niet? Dan moet jij je ontslagen werknemer een ontslagvergoeding uitkeren die kan oplopen tot het loon van acht jaren.

Je mag werknemers tijdens de verborgen beschermingsperiode wél ontslaan wegens dringende redenen (voorafgaand aan het ontslag erkend door de arbeidsrechtbank) of naar aanleiding van een economische of technische reden (voorafgaand aan het ontslag erkend door het bevoegde paritair comité).

Februari 2020: start kiesprocedure

In februari 2020, op dag X, start de eigenlijke verkiezingsperiode. Iedereen die op die dag tewerkgesteld is in je onderneming, krijgt de kans om deel te nemen aan de sociale verkiezingen. Dit is ook de dag waarop je meerdere zaken definitief aankondigt:

  • je legt de verkiezingsdatum exact en definitief vast
  • je maakt je voorlopige kieslijsten bekend met het aantal mandaten
  • je hangt de praktische regeling van de stemdag uit: uurregeling van de verkiezingen, wijze van stemmen (elektronisch of niet),  …
  • je hangt de namenlijsten van het leidinggevend personeel en de kaderleden uit

Meer weten over de kiesprocedure en de kiesvoorwaarden?

Dag X tot dag Y: strikt de kiesprocedure volgen

In de 90 dagen tussen dag X tussen 11 en 24 februari  2020 en kiesdag Y tussen 11 en 24 mei 2020 worden de kiezers- en kandidatenlijsten opgesteld, de kiesbureaus samengesteld, oproepingsbrieven verzonden en stembrieven voorbereid. 

  • 40 dagen na dag X plak je de kandidatenlijsten van de vakbond aan, en wijs jij een voorzitter en plaatsvervangend voorzitter aan per stembureau.
  • Nog tot 47 dagen na dag X mogen kandidaten zich van de lijst terugtrekken - mits dit aan de werkgever te melden. Ook kan er tot dan bezwaar aangetekend worden tegen een kandidaat op de lijst.
  • Heeft op dag X + 35 niemand zich kandidaat gesteld – in geen enkele personeelscategorie? Dan kan je de sociale verkiezingen stopzetten.

Mei 2020: stembusgang sociale verkiezingen

Op dag Y, tussen 11 en 24 mei 2020, gaan je medewerkers naar de stembus. Als werkgever stel je lokalen ter beschikking zodat ze in alle discretie kunnen kiezen. Zorg ook dat iemand het correct verloop superviseert. Zijn de stemmen door de stembureaus geteld? Dan moet je de werknemersvertegenwoordigers en vervangers bekendmaken.

Afsluiten kandidatenlijsten

De lijsten met kandidaten moeten begin april, uiterlijk 35 dagen na dag X, doorgegeven worden. Alleen de representatieve vakbondsorganisaties ABVV, ACLVB en ACV mogen werknemers als kandidaten voor de sociale verkiezingen voordragen – op voorwaarde dat die bij de vakbond die hen voordraagt aangesloten zijn. Kandidaat-vertegenwoordigers van de kaderleden in de ondernemingsraad dragen de vakbonden niet voor.

Wie heeft stemrecht?

Niet alle werknemers van je organisatie mogen zomaar deelnemen aan de verkiezingen. Het leidinggevend personeel is alvast uitgesloten. Wie dan wel mag stemmen?

  • Werknemers die op de verkiezingsdag meer dan 90 dagen in dienst zijn bij de juridische entiteit of de TBE gevormd door meerdere juridische entiteiten.
  • Medewerkers die Belg, onderdaan van een EU-lidstaat of tewerkgesteld zijn in overeenstemming met de wetgeving rond de tewerkstelling van vreemde arbeidskrachten.

Vanaf 2020 zullen ook uitzendkrachten stemrecht hebben binnen de onderneming waarin zij tewerkgesteld zijn. Dit geldt enkel voor de uitzendkrachten die cumulatief aan de volgende voorwaarden voldoen:

  • Tussen augustus 2019 en dag X:
    • ofwel 65 dagen ononderbroken tewerkgesteld zijn,
    • ofwel gedurende drie maanden niet-ononderbroken tewerkgesteld zijn.
  • Daarnaast moet de uitzendkracht om stemrecht te verwerven tussen dag X en dag Y-13 nog eens minstens 26 arbeidsdagen tewerkgesteld worden binnen dezelfde technische bedrijfseenheid.

Op de kiezerslijsten staan alle werknemers die stemgerechtigd zijn. Brengt een werknemer die niet op deze lijst staat toch een stem uit? Dan kunnen de verkiezingen ongeldig verklaard worden.

Wanneer sociale verkiezingen opschorten?

De sociale verkiezingen moeten binnen een bepaalde termijn plaatsvinden. Bepaalde omstandigheden kunnen echter zorgen voor opschorting:

  • als de onderneming al haar activiteiten voorgoed stopzet;
  • als - bij gedeeltelijke sluiting van het bedrijf - het aantal tewerkgestelde werknemers kleiner wordt dan het aantal nodig voor de sociale verkiezingen.

Als werkgever mag je niet zomaar over de opschorting beslissen, ook al zijn de voorwaarden ervoor vervuld. Je vraagt vooraf toestemming van de sociaal inspecteur-districtshoofd van de Algemene Directie Toezicht op Sociale Wetten. Die vraagt op zijn beurt eerst de instemming van je  ondernemingsraad of preventiecomité. Bestaan die organen nog niet? Dan wendt hij zich tot de werkgever en de vakbondsafvaardiging voor toestemming.

Is de opschorting toegelaten, dan mag die in geen geval de periode van één jaar overschrijden. De raad of het bestaande comité blijft gedurende die periode in werking.

Je e-gids sociale verkiezingen 2020

Acerta verzamelde de zes meest gestelde vragen in een handige en heldere gids. Zo ontdek je het hoe, wat en waarom van sociale verkiezingen en ga je tijdig en goed voorbereid de stembusgang tegemoet.

Opleiding of workshop sociale verkiezingen

Goed voorbereid en zelfverzekerd naar de sociale verkiezingen toe werken? Schrijf jezelf en je betrokken medewerkers in voor een basisopleiding sociale verkiezingen.

Wil je zeker zijn dat je elke stap van de voorbereidingen correct zet? We staan voor je klaar.

Initiatie sociale verkiezingen 2020

Weten waarmee je rekening moet houden bij je eerste sociale verkiezingen? Een leidraad krijgen om de voorbereiding vlekkeloos en volgens het boekje te laten verlopen? Volg onze open opleiding sociale verkiezingen. Of vraag naar een training in je bedrijf.

Op zoek naar meer antwoorden?

Op zoek naar meer antwoorden?

Als werkgever snel een correct en overzichtelijk antwoord vinden op je hr en payroll-vragen? Daar zorgt Acerta graag voor.

Bekijk al onze dossiers Bekijk alle artikels over dit onderwerp