Inhoudingsplicht sociale schulden

Inhoudingsplicht voor zelfstandigen in de bouw- en schoonmaaksector vanaf 2026

Om sociale fraude in de bouw- en schoonmaaksector tegen te gaan, zijn er vanaf 2025 extra regels ingevoerd: een registratieplicht voor alle werkende vennoten en helpers in de KBO en een inhoudingsplicht voor sociale schulden;

Vanaf 1 januari 2026* moeten ondernemers actief in de bouw- en schoonmaaksector, controleren of opdrachtnemers of (onder)aannemers sociale schulden hebben in het kader van het sociaal statuut van de zelfstandigen.

*De uitvoering van de inhoudingsplicht zal worden uitgesteld naar april/mei 2026. De exacte datum van de toepassing moet nog bekend gemaakt worden.

Wat houdt de inhoudingsplicht in?

Professionele opdrachtgevers, aannemers en onderaannemers moeten voortaan nagaan of hun (onder)aannemers onbetaalde sociale bijdragen hebben bij hun sociaal verzekeringsfonds. Is dat het geval, dan moeten zij 15% van het factuurbedrag inhouden en doorstorten naar het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen voor Zelfstandigen (RSVZ).

Deze nieuwe maatregel komt bovenop de bestaande inhoudingsplicht bij RSZ- of fiscale schulden.

Over welke schulden gaat het?

• Sociale bijdragen die vervallen zijn, maar nog onbetaald zijn;
• Administratieve geldboetes;  
• De bedragen verschuldigd als hoofdelijke aansprakelijke:
  • een zelfstandige voor zijn helper, of
  • de vennootschap voor zijn vennoten en mandatarissen
• De jaarlijkse vennootschapsbijdrage

Deze inhoudingsplicht geldt niet:

• als de opdrachtgever een particulier is die werken voor privédoeleinden laat uitvoeren (bv. private woningbouw);
• als er een afbetalingsplan loopt bij het sociaal verzekeringsfonds;
• als de verschuldigde bedragen het voorwerp uitmaken van een geschil voor de rechtbank;
• voor de onbetaalde vennootschapsbijdrage verschuldigd als hoofdelijke aansprakelijke mandataris of werkende vennoot;
• als er ook RSZ- of fiscale schulden zijn.

Hoe weet je of je moet inhouden?

Je kan de controle op twee manieren uitvoeren:

1. Wat de RSZ-schulden betreft, heeft de RSZ een beveiligde webservice billRetainment ontwikkeld, welke je kan integreren in je IT-systeem. Deze webservice wordt uitgebreid naar de inhoudingsplicht in het kader van het sociaal statuut der zelfstandigen (RSVZ-schulden).
2. De inhoudingsplicht voor zowel RSZ, RSVZ en fiscale schulden is vrij en gratis te raadplegen via de onlinedienst checkinhoudingsplicht.be.

Je voert de controle uit op basis van het ondernemingsnummer van je (onder)aannemer:

Is de status “groen” dan geldt er geen inhoudingsplicht. Is de status “grijs” dan duidt dit erop dat er geen sociale schulden gekend zijn bij deze instantie (bijvoorbeeld omdat de klant geen werknemers in dienst heeft) of omdat er gegevens ontbreken.

Is de status “rood” dan geldt er een inhoudingsplicht en dan moet je een deel van het factuurbedrag inhouden en doorstorten aan de overheid.

Verschillende scenario’s zijn hierbij mogelijk:

Wat betekent dit concreet voor jou?

• Ben je actief in de bouw- en schoonmaaksector? Controleer vóór elke betaling van je factuur of een inhouding verplicht is via de beschikbare applicaties.
• Wil je een inhouding op je facturen vermijden? Zorg dat je sociale bijdragen bij je sociaal verzekeringsfonds tijdig betaald zijn. Via MyAcerta kan je gemakkelijk je dossier raadplegen. Lukt het niet om je sociale bijdragen te betalen? Onze pagina betalingsmoeilijkheden geeft je een overzicht van verschillende oplossingen.

Wie de inhoudingsplicht niet naleeft, riskeert een administratieve geldboete. Deze geldboete is per vastgestelde inbreuk minstens gelijk aan het bedrag dat je had moeten inhouden, maar wordt begrensd tot een bepaald plafond.