Contact
Bel een kantoor
Kies een kantoor
Aalst Antwerpen Antwerpen-Wilrijk Brugge Brussel Louizalaan Brussel/Bruxelles Charleroi Dendermonde Dilbeek Gent Hasselt Kortrijk Leuven Libramont Liège Lier Louvain-La-Neuve Mechelen Namur Oostende Oudenaarde Roeselare Sint-Niklaas Turnhout Zaventem
Aalst
Leo De Béthunelaan 100, 9300 Aalst
053 82 62 95
Antwerpen
Brouwersvliet 33 B7, 2000 Antwerpen
03 206 21 78
Antwerpen-Wilrijk
Groenenborgerlaan 16, 2610 Antwerpen-Wilrijk
03 829 24 90
Brugge
Baron Ruzettelaan 5 bus 2, 8310 Brugge
050 44 39 60
Brussel Louizalaan
Louizalaan 123A, 1050 Brussel
02 333 27 25
Brussel/Bruxelles
Buro & Design Center (BDC), Heizel Esplanade PB 65, 1020 Brussel-Heizel
Of kom met het openbaar vervoer. Meer info vind je op mivb.be

02 333 27 25
Charleroi
Espace Sud, Esplanade Magritte 5, 6010 Charleroi
071 47 44 62
Dendermonde
Noordlaan 148, 9200 Dendermonde
053 82 62 95
Dilbeek
Ninoofsesteenweg 354 A, 1700 Dilbeek
02 474 39 35
Gent
Kortrijksesteenweg 1131, 9051 Sint-Denijs-Westrem
09 264 12 50
Hasselt
Kunstlaan 16, 3500 Hasselt
011 24 95 80
Kortrijk
Meensesteenweg 2, 8500 Kortrijk
056 26 67 01
Leuven
Diestsepoort 1, 3000 Leuven
016 24 51 29
Libramont
Avenue Herbofin 1 B, 6800 Libramont
061 22 26 63
Liège
Parc Artisanal 11-13, 4671 Liège
04 264 48 46
Lier
Berlaarsesteenweg 39/1, 2500 Lier
015 40 42 60
Louvain-La-Neuve
Axis Park - The Gate, Rue Fond Cattelain 2, 1435 Louvain-la-Neuve, Mont-Saint-Guibert
081 25 04 55
Mechelen
Battelsesteenweg 455 A1, 2800 Mechelen
015 40 42 60
Namur
Chaussée de Liège 140-142, 5100 Namur
081 25 04 55
Oostende
Vijverstraat 47, 8400 Oostende
059 34 10 50
Oudenaarde
Meersbloem-Melden 46 bus 35, 9700 Oudenaarde
055 20 74 67
Roeselare
Ter Reigerie 11, 8800 Roeselare
051 26 08 60
Sint-Niklaas
Industriepark-Noord 27, 9100 Sint-Niklaas
03 870 74 97
Turnhout
Parklaan 46 bus 110, 2300 Turnhout
014 40 02 40
Zaventem
Parklaan 57/1 – 1930 Zaventem
02 773 16 30

Wanneer wordt een wachtdienst beschouwd als arbeidstijd?

15 april 2021

Je doet er goed aan om je werknemer tijdens de wachtdienst niet te veel beperkingen op te leggen. Doe je dat wel, dan kan de hele wachttijd gezien worden als arbeidstijd. Het Europees Hof van Justitie verduidelijkt de criteria waarmee rekening moet gehouden worden bij het beoordelen van de vraag of de tijd waarin men een wachtdienst vervult ook als arbeidstijd moet gezien worden.

Arbeidstijd of niet?

Bij het uitoefenen van een wachtdienst is het zo dat een werknemer wordt gevraagd om bereikbaar te zijn voor het geval er een oproep komt. De vraag of de tijd die de werknemer spendeert voor het uitoefenen van een wachtdienst als arbeidstijd gezien moet worden is voor jou natuurlijk belangrijk. Wordt het gezien als arbeidstijd, dan loop je immers het risico dat je overloon zal moeten betalen wanneer deze uren bovenop een gewoon voltijds rooster gepresteerd worden. Of, als je weet dat ze als arbeidstijd gezien zullen worden, kan je het gewone rooster van die week zo proberen organiseren dat er geen sprake zal zijn van overloon.

Komt er een oproep en moet de werknemer daadwerkelijk arbeid verrichten, dan is het duidelijk dat er sprake is van arbeidstijd. Of de tijd waarin men de wachtdienst uitoefent, zonder dat er effectief prestaties geleverd worden, ook gezien moet worden als arbeidstijd is echter moeilijker te beoordelen. De plaats waar de werknemer de wachtdienst mag uitoefenen is in de eerste plaats bepalend.

Wachtdienst op de arbeidsplaats

Wordt de wachtdienst uitgeoefend op de arbeidsplaats, dan is het duidelijk dat deze tijd aanzien moet worden als arbeidstijd omdat de werknemer niet vrij over zijn tijd kan beschikken. De meeste sectoren waarbinnen wachtdiensten of permanenties gangbaar zijn, hebben specifieke regels hierover in een CAO verankerd.

Wachtdienst thuis

Over de vraag of een wachtdienst die wordt uitgeoefend buiten de arbeidsplaats, thuis of op een andere door de werknemer vrij gekozen plaats, ook als arbeidstijd aanzien moet worden, is er minder eensgezindheid maar de rechtspraak van het Europese Hof van Justitie brengt daar nu wat meer duidelijkheid over. 

In twee arresten van 9 maart 2021 preciseert het Europese Hof van Justitie de criteria waarmee rekening moet gehouden worden. Als de werknemer tijdens zijn wachttijd verplichtingen krijgt opgelegd die ervoor zorgen dat hij geen mogelijkheid heeft om de tijd vrij in te vullen en zich met zijn eigen interesses bezig te houden, dan moet de wachttijd gezien worden als arbeidstijd. Bij de beoordeling moet er rekening gehouden worden met:

  • De tijd waarover de werknemer beschikt om zijn beroepsactiviteit te hervatten vanaf het moment dat de werkgever daarom vraagt of vanaf het moment dat hij een oproep krijgt.

Een wachtdienst waarbij de werknemer slechts enkele minuten heeft om zijn werk te hervatten wordt in principe integraal beschouwd als arbeidstijd. Heeft de werknemer echter een redelijk tijdbestek om te reageren en kan hij persoonlijke bezigheden en sociale activiteiten inplannen, dan wordt de wachttijd niet gezien als arbeidstijd.

  • Het gemiddeld aantal interventies dat hij tijdens de wachtdienst moet uitvoeren.

Wordt hij vaak opgeroepen, dan heeft de werknemer immers minder ruimte om zijn tijd vrij in te vullen. Dat geldt des te meer wanneer de interventies doorgaans vrij lang duren.

Het Europese Hof van Justitie preciseert ook een aantal omstandigheden die niet doorslaggevend zijn bij de beoordeling of een wachtdienst gezien moet worden als arbeidstijd:

  • Organisatorische problemen die een wachtdienst voor de werknemer met zich kan brengen en die het gevolg zijn van natuurlijke omstandigheden of van zijn vrije keuze;
  • Het feit dat er weinig recreatiemogelijkheden zijn in de omgeving die de werknemer niet kan verlaten tijdens zijn wachtdienst;
  • De moeilijke bereikbaarheid van de werkplek;
  • Het feit dat de werknemer een dienstwoning ter beschikking krijgt in de buurt van de werkplek;
  • De grote afstand tussen de door de werknemer vrij gekozen domicilie en de plaats die tijdens de wachtperiode binnen een bepaald tijdbestek moet bereikt worden.

Hoe dwingendere bepalingen je een werknemer dus oplegt, hoe groter de kans dat de wachtdienst gezien wordt als arbeidstijd. Vraag je je werknemer om binnen heel korte tijd na een oproep aanwezig te zijn op de werkplek, verplicht je hem de facto om binnen een bepaalde straal van de werkplek te blijven, dan wordt de kans groter dat zijn wachttijd gezien wordt als arbeidstijd.

Alles weten over arbeidstijd? Volg de opleiding

Arbeidstijd is één van de meest complexe zaken waarmee je op de personeelsdienst in aanraking komt. Een solide basiskennis over de arbeidsduurwetgeving is noodzakelijk om je onderneming op een correcte manier te organiseren.

In een halve dag leggen we je de huidige juridische spelregels uit rond arbeidsduur. 

Meer info

Deel dit artikel

Terug naar overzicht juridisch nieuws en updates