Van bruto naar netto: hoeveel verdien je als zelfstandige?

Heb je goesting om te starten als zelfstandige, maar vraag je je af hoeveel je netto van je bruto-inkomsten zult overhouden, hoeveel winst je kunt maken, hoeveel je jezelf kan uitbetalen en hoeveel je moet aanrekenen aan je klanten? Wij wijzen je de weg!

Leestijd: Later lezen?

Het blijft je achtervolgen. De goesting. Die onweerstaanbare drang om op eigen vleugels te vliegen en zelf je weg te banen. Of het nu als freelance consultant is, zelfstandig handelaar, vrije beroeper of oprichter van een kmo: als het kriebelt, moet je ondernemen.

Net als Mark Zuckerberg, Eline De Munck, Hans Bourlon en Gert Verhulst, toch?

Hoe succesvol ze ook zijn, allemaal hebben ze zich vragen gesteld. Over hoe dat financieel uitdraait, bijvoorbeeld, zo op eigen kracht. Geen vast inkomen meer. Als zelfstandige ga je factureren, bruto inkomsten krijgen, daarvan alle kosten en lasten betalen, hopelijk veel winst maken en een goed loon aan jezelf uitkeren.

Klinkt logisch, maar evident is het niet. Vraag maar na bij een boekhouder/accountant: elke succesvolle ondernemer is ook met de cijfertjes bezig. En zorgt doorgaans voor een copiloot die het instrumentenbord van de zaak mee in de gaten houdt.

Vraag jij je af:

  • Er staat plots veel meer op mijn rekening. Hoeveel houd ik netto over van die bruto-inkomsten?
  • Wat moet ik betalen, wat kan ik inbrengen?
  • Hoeveel winst maak ik dan?
  • Hoeveel mag ik mezelf betalen?
  • Wat moet ik aanrekenen aan mijn klanten?
  • Hoe loopt dat in de praktijk? 

Proficiat: je stelt je de juiste vragen. Hier vind je al een eerste overzicht van de antwoorden die je nodig hebt. Noem het de basisbegrippen. De moeite waard om hier even door te gaan.

Kan je niet wachten om te starten?

Hoeveel houd ik netto over als zelfstandige?

Als werknemer hoef je je geen zorgen te maken over je netto inkomen, lasten en sociale bijdragen. Dat doet de werkgever wel. Als zelfstandig ondernemer moet je dit wél allemaal zelf regelen - of laten regelen. Want het beste dat je als ondernemer in spe kunt doen, is: op zoek gaan naar een goede boekhouder of accountant. En een sociale-verzekeringspartner natuurlijk.

Hoe kom je erachter hoeveel inkomen je effectief overhoudt van je inkomsten - en hoeveel loon je jezelf mag uitbetalen?

Wat je netto overhoudt als zelfstandige, hangt af van verschillende factoren, ook van bepaalde kosten: 

Wat is het verschil tussen bruto-inkomsten en netto-inkomen?

In het begin kan je aangenaam verrast zijn als je ziet hoeveel er op je rekening staat. Misschien had je vroeger als werknemer pakweg 2.000 euro loon, nu staat er plots 5.000 euro op.

Maar ook het omgekeerde gebeurt. Dan kijk je op de rekening en zie je geen inkomende betalingen. Terwijl je lening en andere vaste kosten er wel af gaan… Voor je inkomsten ben je afhankelijk van je klanten. Wat zij betalen voor jouw producten of diensten is omzet.

Als eenmanszaak moet je daarvan nog je kosten aftrekken (inkoopkosten, huur, energie, verplaatsingskosten, personeelskosten, verzekeringen, je boekhouder of accountant, ...). Sociale lasten betalen. En wat je dan overhoudt, is jouw loon en winst.

Als zaakvoerder van de vennootschap ziet het plaatje er iets anders uit. Je hebt meer kosten bij de opstart. Komt er een notaris aan te pas, zelfs tot 1.500 euro en meer. Voor een bvba heb je ook een wettelijk vastgelegd minimumkapitaal nodig. Als bedrijfsleider in zo’n vennootschap keer je een loon uit aan jezelf.

Sociale bijdragen betaal je op je netto belastbaar inkomen. Dit zijn je bruto-inkomsten verminderd met

  • beroepskosten (als bedrijfsleider van een vennootschap, een forfaitaire kostenaftrek van 3%);
  • reeds betaalde sociale bijdragen;
  • VAPZ – je pensioenappeltje voor de dorst.

Dus hoe hoger je belastbaar inkomen, hoe meer sociale bijdragen je betaalt.

Op je netto belastbaar inkomen betaal je ook belastingen. Hoeveel precies, is afhankelijk van hoeveel je verdient én van andere factoren. Onder andere van:

In een eenmanszaak wordt je winst belast in de personenbelasting, met belastingschijven tussen 25% en 50%.

Binnen een vennootschap  wordt je loon belast in de personenbelasting, zoals bij een eenmanszaak, maar de rest van je winst valt onder de vennootschapsbelasting, aan een voordeliger tarief.

Hoe meer kosten je inbrengt, hoe minder belastingen je zult betalen. Je weet ondertussen natuurlijk al dat je niet alles zomaar kunt inbrengen. Dit moet worden aanvaard door de fiscus, kan dus verworpen worden of slechts gedeeltelijk aanvaard. Alweer: voer voor overleg met je boekhouder.

Kort gezegd: je bruto-beroepsinkomsten verminderd met je uitgaven, sociale bijdragen en belastingen is wat je als zelfstandige overhoudt als netto-inkomen.

Wat moet ik betalen?

  • BTW of belasting over de toegevoegde waarde. Ben je btw-plichtig? Dan reken je je klanten btw aan en stort je die later door naar de overheid. 21%, 12% of 6% van het bruto-bedrag, dat hangt er vanaf. De btw die je ontvangt van je klanten, moet je dus weer afgeven. (De btw van wat je inbrengt, daarentegen, kan je recupereren.)
  • Trimestriële voorafbetalingen. Dit zijn voorafbetalingen aan de fiscus waarmee je  belastingvermeerdering vermijdt. Zeer aan te raden, dus!
  • Sociale bijdragen. Elk kwartaal betaal je sociale bijdragen op basis van je netto-inkomen, precies 20,5% daarvan. Daarbovenop betaal je ook beheerskosten aan je sociaal verzekeringsfonds. Bij Acerta bedraagt dit 3,05%, het laagste tarief in de markt. Als vennootschap betaal je daarbovenop elk jaar een vennootschapsbijdrage.
  • Belastingen. Je betaalt (zoals iedere burger) personenbelasting op basis van je inkomen en burgerlijke staat. Heb je een vennootschap? Dan betaal je met je zaak ook vennootschapsbelasting. En vergeet de aanvullende belastingen zoals de gemeente- en provinciebelasting en milieuheffingen niet.
  • Andere kosten. Om goed te kunnen werken heb je een en ander broodnodig. Denk aan je boekhouder of accountant, de huur van je winkelpand, opslagplaats, kantoor,… voorraadkosten en/of kantoormateriaal, verplaatsingskosten, je smartphone en laptop,...

Wat kan ik inbrengen?

  • je kan alle kosten inbrengen die betrekking hebben op je beroepsactiviteit waarvan je een factuur of btw-bonnetje hebt.
  • ook premies voor bepaalde verzekeringen (zoals de verzekering gewaarborgd inkomen of VAPZ - Vrij Aanvullend Pensioen) en de provinciebelasting kan je soms inbrengen in je kosten. 

Hoeveel kosten je maakt, is van belang bij het berekenen van je loon. Een wagen, smartphone of kantoor zijn professionele extra’s die je niet privé moet betalen. Bovendien kan je deze kosten geheel of gedeeltelijk aftrekken waardoor je minder belastingen betaalt. Dat is mooi meegenomen.

Hoeveel winst maak ik dan?

Je omzet verminderd met je kosten, sociale bijdragen en belastingen, is wat je netto overhoudt.

Hoe de verhouding bruto-netto er nu écht uitziet en hoeveel van je omzet er dus overblijft, hangt vooral af van je ondernemingsvorm.

  • In een eenmanszaak ‘ben’ jij de zaak en is alle winst voor jou. Je hebt minder opstartkosten, de administratie is eenvoudiger en een enkelvoudige boekhouding volstaat.
  • In een vennootschap moet je jezelf dit nog via een loon of andere voordelen uitkeren. Je loopt minder financiële risico’s en hebt meer mogelijkheden tot fiscale optimalisatie.

Tip: je hoort vaak zeggen dat je na aftrek van je sociale bijdragen en belastingen ongeveer de helft van je bruto-inkomsten overhoudt. Dit kan variëren, maar heel ver van de waarheid zal het niet liggen. Houd de cijfers in de gaten en evalueer ze regelmatig, samen met je boekhouder/copiloot.

Klaar om erin te vliegen?

Wat moet ik aanrekenen als zelfstandige?

Geef toe: er zijn zeker zelfstandigen waarvan je de indruk hebt dat ze goed verdienen.

(Je laat de zekerheid van een vast inkomen toch niet los om het slechter te doen, toch?)

Veel hangt af van de juiste prijszetting.
Verkoop je producten, dan is er doorgaans een marktprijs als richtlijn. Ga je eronder of erboven? Als handelaar kan je een effectieve meerwaarde leveren die een meerprijs rechtvaardigt. Een correcte prijs die toegankelijk is voor je klanten én realistisch voor jou: dat is de ‘gouden graal’, de moeite waard om te zoeken.

De juiste prijs? Dat is de prijs die je klanten graag willen betalen voor jouw dienst of product.

Lever je vooral diensten, dan is een juiste prijs per uur, dag of project belangrijk.

Uurtarief, dagprijs of projectprijs: waarvoor kies ik best?

Of je best voor een uurtarief, dag- of projectprijs kiest, hangt af van de aard van je werk, de klant en je ervaring. Als senior consultant kan je doorgaans meer vragen dan als junior starter. Maar er zijn nog andere factoren die je best overweegt.

Aanpak Voordelen Nadelen
Uurtarief
  • vlotte manier om kleine, korte opdrachten aan te rekenen

  • opdrachten die meer tijd vergen, worden zo ook beter betaald

  • je kunt snel en makkelijk aangeven wat je rekent en er wordt minder snel over onderhandeld

  • je moet je uren goed bijhouden en vermelden op de factuur

  • je kunt niet echt je ervaring en deskundigheid doorrekenen, hoewel je uurtarief dan wel hoger mag liggen

Dagprijs
  • vlotte aanpak wanneer je verschillende dagen op kantoor bij de klant werkt

  • je kunt snel en makkelijk aangeven wat je rekent en er wordt minder snel over onderhandeld

  • het aantal uren dat je per dag werkt is als zelfstandige niet altijd gelijk: soms zijn dat maar 5 uren, soms wel 9

  • niet geschikt voor kleine, korte opdrachten

Projectprijs
  • je hebt meer vrijheid om je prijs per opdracht te laten variëren

  • je weet op voorhand precies hoeveel geld je zult ontvangen, en de klant weet wat hij zal betalen

  • je moet op voorhand goed uitrekenen hoeveel tijd iets zal kosten, wat niet altijd makkelijk in te schatten is

  • als een opdracht meer tijd inneemt dan voorzien, kan het zijn dat je uiteindelijk te weinig hebt gerekend

Hoeveel moet ik vragen als zelfstandige?

Wil je weten wat je moet factureren aan je klanten? Bekijk dan eerst hoeveel je wilt overhouden.

Bereken wat je kosten zijn, hoeveel netto-inkomen en hoeveel winst je wilt overhouden, en beslis dan hoeveel je daarvoor bruto zou moeten verdienen. Op basis daarvan kan je berekenen hoeveel je gemiddeld bruto per dag wilt verdienen en wat je dan per uur moet vragen.

Voorbeeld

Je bent copywriter

Stel: je wilt 5.000 euro bruto verdienen. (Onthoud: hiervan schiet ongeveer de helft netto-inkomen over.)

Uitgaand van 20 werkdagen per maand zou je dagprijs 250 euro moeten zijn. Op een gemiddelde dag van 7,5 werkuren vraag je dan 33,5 euro per uur.

Doe dan een reality check. De ene dag kan je maar 5 uren factureren, soms meer dan 8 uren. Je rekent dus beter 50 euro per uur om ook in een dag van 5 uren je doel te halen.

Meer verdienen? Pak dat slim aan.

  • Weet wat je waard bent. Beter twee of drie klanten op lange termijn die je correct betalen, dan tien kleine opdrachten waar je amper iets aan overhoudt. Sluit een eenvoudig samenwerkingscontract af.
  • Check (samen met je boekhouder) op welke vrijstellingen en fiscale voordelen je recht hebt. Dat zijn er vaak meer dan je denkt!
  • Ga ook na of je subsidies en overheidsprojecten kan genieten. Als starter en in bepaalde sectoren kan je dat een groot voordeel opleveren.

Zin om de sprong te wagen?

Vraag advies aan onze coach 'hulp bij je business plan en pricing'.

Die helpt je bij het opmaken van je businessplan én bij je prijszetting.

Een praktijkvoorbeeld

Nu gieten we alle stappen van bruto naar netto even in een praktijkvoorbeeld. We maken hierbij een onderscheid tussen de berekening voor een eenmanszaak, en die voor een vennootschap.

Eenmanszaak

Eva heeft net haar eigen eenmanszaak gestart als zelfstandig fotografe. Ze werkt aan een uurtarief van 45 euro (excl. btw) en presteert ongeveer 100 uren per maand. Haar jaarlijkse afrekening ziet er dan zo uit:

Bruto-inkomen op 1 jaar (45 x 100 x 12)

€ 54.000

 
Beroepskosten (huur studio, aankopen tools, licenties voor bewerkingsprogramma’s, transportkosten …) - € 10.000  
Sociale bijdragen - € 4.000  

Netto belastbaar inkomen
(€54.000 - € 10.000 - € 4.000)

€ 40.000

 
Belastingen - € 12.000  
Eindresultaat  € 28.000  
Vennootschap

Eva heeft een vennootschap gestart als zelfstandig fotografe. Ze werkt aan een uurtarief van 45 euro (excl. btw) en presteert ongeveer 100 uren per maand. Haar jaarlijkse afrekening ziet er dan zo uit:

Omzet vennootschap (45 x 100 x 12) € 54.000  
Beroepskosten vennootschap (huur studio, aankopen tools, licenties voor bewerkingsprogramma’s, transportkosten …) - € 10.000 
(excl. btw)
 
Sociale bijdragen (indien betaald door de vennootschap) - € 3.000  
Loon uitbetaald aan bedrijfsleider - € 30.000  
Winst vennootschap (€ 54.000 - € 10.000 - € 3.000 - € 30.000) € 11.000  
Vennootschapsbelasting - € 3.000  
Eindresultaat vennootschap € 8.000  
Eva's aanslagbiljet privé ziet er als volgt uit:
Brutoloon als bedrijfsleider (loon + VAA) € 33.000  
Betaalde sociale bijdragen, VAPZ, 3% forfaitaire kosten - € 3.000  
Netto belastbaar inkomen € 29.100  
Belastingen - € 7.000  
Eindresultaat privé € 22.100  

 

Regel je aansluiting als zelfstandige online

Helemaal overtuigd en klaar om te starten? Regel dan nu je aansluiting, eenvoudig online. Dan kan je grote avontuur veilig en wel starten!

Sluit je aan
Stap voor stap naar je lancering?

Gratis stappenplan

Stap voor stap naar je lancering

  • Bereid je start voor met alle info op één plaats
  • Stap voor stap de weg naar een carrière als zelfstandige
  • Gepersonaliseerd en op maat van jouw zaak of praktijk
Download nu je stappenplan
Heb je nog vragen?

Heb je nog vragen?

Alle starters zitten met vragen. Dat is normaal. Een duidelijk antwoord is wat jij nu wil. Ook dat is normaal.

Bekijk alle startersvragen Bekijk alle startersvragen voor dit topic