Wat is een bijberoep?

Leestijd: Later lezen?

Heb je ondernemersbloed maar schrikt de stap naar een zelfstandige hoofdactiviteit je af? Wil je jouw carrière een nieuwe wending geven met minimale risico’s? Dan is het statuut van zelfstandige in bijberoep wellicht iets voor jou. Je huis wordt deeltijds je werkplek, je gaat bij je klanten aan de slag of je trekt regelmatig naar een coworkingruimte.

Als zelfstandige in bijberoep werk je voor eigen rekening. Tegelijk ben je minstens halftijds aan de slag als loontrekkende, óf ontvang je een uitkering en voldoe je aan strikte voorwaarden. Maar wat zijn nu precies die voorwaarden? Hoeveel mag je verdienen? En wat met de papierwinkel? Lees onze glasheldere uiteenzetting. Zo ga je straks goed voorbereid van start!

Voorwaarden bijberoep

  • Als loontrekkende (arbeider, bediende of ambtenaar) moet je minstens de helft of meer van het aantal uren van een voltijdse functie presteren. Meestal is dat 19 uur, maar raadpleeg zeker de collectieve arbeidsovereenkomst (cao) van je bedrijf of het paritair comité voor je sector.
     
  • Met een vaste benoeming in het onderwijs moet je minstens 6/10de van een volledig uurrooster werken.
     
  • Als je contractueel in het onderwijs staat, volg je dezelfde regels als ambtenaren: je werkt minstens 5/10de van een volledig uurrooster.
     
  • Je geniet tijdskrediet (privésector) of loopbaanonderbreking (ambtenaar) mét motief: bijvoorbeeld om voor een gehandicapt familielid te zorgen of een erkende opleiding te volgen. Je mag maximaal één jaar in bijberoep werken zonder je uitkering te verliezen. Check de gedetailleerde voorwaarden op de site van de RVA.
     
  • Je geniet als ambtenaar een Vlaams zorgkrediet, vroeger loopbaanonderbreking genoemd. Was je al minstens drie maanden zelfstandige in bijberoep - voor de start van je onderbreking? En onderbreek jij je loontrekkende activiteiten voltijds? Dan mag je het zorgkrediet maximaal twaalf maanden cumuleren met je zelfstandige activiteit in bijberoep.
     
  • Je krijgt een uitkering voor ziekte, invaliditeit of werkloosheid. Hiervoor gelden strikte voorwaarden die je het best navraagt bij de RVA of de uitbetalingsinstelling.

Wil je weten of jij in aanmerking komt voor bijberoep? Acerta stelde een handig beslissingsdiagram op.

Plichten bijberoep

Als zelfstandige in bijberoep moet je dezelfde plichten en formaliteiten vervullen als een zelfstandige in hoofdberoep – zowel sociaal, fiscaal als boekhoudkundig.

Sociale bijdragen bijberoep

Je moet je aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds en sociale bijdragen betalen. Hoeveel? Dat hangt ervan af. Als starter mag je een voorlopige minimumbijdrage betalen omdat je inkomsten nog niet gekend zijn. Zodra ze dat wel zijn, wordt je bijdrage aangepast naar een bepaald percentage van je jaarinkomen, opgedeeld in schijven:

Inkomensschijf Sociale bijdrage
Minder dan 13 847,40 euro 731,33 euro
Tussen 13 847,39 en 59 795,61 euro 20,50 % van je netto belastbaar inkomen
Tussen 59 795,61 en 88 119,80 euro 14,16 %
Meer dan 88 119,80 euro 0

Concreet voorbeeld: je jaarinkomen is 60 000 euro. Op de eerste schijf (tot 59 795,61 euro) betaal je 20,50 % ofwel 12 258,10 euro. Op de tweede schijf (59 795,61 tot 60 000 euro) betaal je 14,16 % ofwel 28,94 euro. Die twee bedragen tel je op om je totale sociale bijdragen per jaar te kennen.

Heb je als zelfstandige in bijberoep een heel beperkt jaarinkomen? Dan kun je een vermindering van je voorlopige bijdragen aanvragen, mits je je inkomsten bewijst met objectieve elementen. Als je jaarinkomen lager is dan 1 499,14 euro, betaal je géén bijdragen en trek je zelfs de voorlopige bijdragen die je al stortte terug.

Fiscale plichten bijberoep

Ben je als zelfstandige in bijberoep onderworpen aan de btw-reglementering? Dan moet je een btw-aangifte doen en btw-bijdragen betalen. Als je inkomsten lager zijn dan 25 000 euro, mag je een vrijstelling aanvragen. Pas op: je mag dan ook geen btw aanrekenen op je uitgaande facturen, noch btw recupereren op inkomende facturen. Voor meer informatie hierover, kun je terecht op de website van de FOD Financiën.

Om belastingvermeerderingen te vermijden, stort je driemaandelijks voorafbetalingen naargelang je inkomen. En denk eraan dat de inkomsten uit je zelfstandige activiteit bovenop je inkomsten als loontrekkende komen. De kans bestaat dat je daardoor in een hogere belastingschijf belandt.

Boekhoudplichten bijberoep

Je boekhoudkundige verplichtingen hangen af van je omzet en de juridische vorm van je zelfstandige activiteit in bijberoep. Zo gelden er voor vennootschappen striktere regels dan voor detailhandelaars en kleine ondernemingen. Neem een goede boekhouder onder de arm die je door de administratieve rompslomp loodst.

Voordelen bijberoep

Je bijberoep kan een springplank zijn naar een volledige zelfstandige activiteit. Zo tast je voorzichtig je mogelijkheden af en waag je niet blindelings de sprong in het diepe. Je gunt jezelf tijd om te leren, een netwerk op te bouwen en klanten aan je te binden voor je in hoofdberoep gaat.

Ondertussen behoud je je rechten als loontrekkende: van vakanties tot wettelijke pensioenopbouw, ziekte-uitkering en kinderbijslag. Je blijft ook gespaard van btw-formaliteiten als je omzet onder de 25 000 euro blijft. En in het kader van je zelfstandige bijberoep kun je bepaalde uitgaven aftrekken als beroepskosten.

Nadelen bijberoep

De bluts met de buil: je sociale bijdragen leveren geen aanvullende sociale rechten op: het zijn louter solidariteitsbijdragen. Het extra inkomen dat je vergaart uit je zelfstandige beroep komt bovenop je inkomen als loontrekkende. Zo kom je misschien in een hogere belastingschijf terecht. Je enthousiasme wordt misschien getemperd door de bijkomende werkdruk. Denk eraan dat je minder vrije tijd overhoudt en de balans werk-privé misschien uit evenwicht geraakt. Of nog: de aandacht en energie die naar je bijberoep gaan, zijn misschien nadelig voor je prestaties in je hoofdberoep.

Wel of niet een zelfstandige activiteit beginnen? Op die vraag is geen pasklaar antwoord. Wikken, wegen en doordacht beslissen is de boodschap!

Je bijberoep stopzetten

Je kunt op elk moment beslissen om de brui te geven aan je zelfstandige bijberoep – ongeacht de reden. Het RSVZ kan je sociaal verzekeringsfonds de toestemming geven om je sociale bijdragen deels of volledig terug te storen. Bijvoorbeeld als je bijberoep beperkte inkomsten opleverde of als je het binnen een jaar hebt stopgezet. Je moet daarvoor wel een aanvraag indienen bij je sociaal verzekeringsfonds.

Kosten inbrengen bijberoep

Als zelfstandige in bijberoep mag je uitgaven inbrengen die verband houden met je professionele activiteit. Dat betekent niet dat je ze integraal terugtrekt, wél dat je ze in mindering mag brengen van je omzet – hetzelfde principe als voor een zelfstandige in hoofdberoep.

Je moet je onkosten staven met bewijzen zoals een factuur of ontvangstbewijs. Je moet ze gemaakt hebben in het jaar waarin je inkomsten verwerft. En ze zijn niet altijd 100 % fiscaal aftrekbaar. Hoeveel dan wel? Dat verschilt naargelang het type uitgaven, zoals via de link hieronder helder toegelicht.

Een vraag waarmee veel zelfstandigen in bijberoep kampen: wat met mijn huis als kantoor? Wel, de huisvestingskosten voor je zelfstandige activiteit zijn volledig aftrekbaar als ze noodzakelijk zijn voor de uitoefening van je beroep. Als je een aparte werkplaats hebt, wordt die dus integraal beschouwd als huisvesting van je bedrijf. Werk je van thuis uit? Dan is je huis een gebouw met gemengd karakter. Voor alle huisvestingskosten wordt dan een verhouding bepaald tussen het beroeps- en privégedeelte.