Sociale bijdragen berekenen

Leestijd: Later lezen?

Als zelfstandige ben je verplicht om een bijdrage te betalen aan een sociaal verzekeringsfonds. Zo bouw je rechten op voor je pensioen en kinderbijslag, uitkeringen bij ziekte en invaliditeit enzovoort. Je betaalt dus sociale bijdragen om sociale bescherming te genieten.

Sociale bijdragen zelfstandige

Zolang je werkelijke inkomen nog niet gekend is, betaal je als gevestigde zelfstandige een voorlopige sociale bijdrage - berekend op basis van je inkomen van drie jaar ervoor. Die bijdrage wordt procentueel per inkomstenschijf berekend. Hoeveel sociale bijdragen je betaalt, hangt af van:

  • je statuut: zelfstandigen in hoofdberoep betalen meer dan zelfstandigen in bijberoep, gepensioneerde zelfstandigen en meewerkende echtgenoten
  • je netto belastbaar inkomen: je bruto-inkomsten min je betaalde sociale bijdragen, je beroepskosten en eventuele verliezen

Betaalde sociale bijdragen worden apart vermeld op het aanslagbiljet. Zo koppelen we meteen terug naar het fiscale voordeel bij het aanpassen van het inkomen.

Hoewel je elk kwartaal bijdragen betaalt, worden ze berekend op je inkomsten van een heel jaar. Verander je in de loop van het jaar van statuut, bijvoorbeeld van hoofd- naar bijberoep of andersom? Ook dan gebeurt de bijdrageberekening op je totale beroepsinkomen van dat jaar.

In principe hoef je zelf niets te ondernemen: de fiscus bezorgt je inkomsten aan je sociaal verzekeringsfonds, dat op zijn beurt je bijdragen berekent. En dat volgens het wettelijke percentage van 20,5% op je jaarlijkse netto belastbaar beroepsinkomen.

Sociale bijdragen starters

Als startende zelfstandige kun je nog geen inkomen voorleggen. De eerste drie kalenderjaren zijn je sociale bijdragen dan ook gebaseerd op een forfaitair geschat inkomen. Ongeveer twee jaar later deelt de fiscus je inkomen mee aan je sociaal verzekeringsfonds. Op dat ogenblik worden je sociale bijdragen definitief berekend en moet je het verschil tussen de voorlopige en de definitieve bijdragen bijbetalen.

Start je pas in het tweede, derde of vierde kwartaal als zelfstandige? Dan wordt je beroepsinkomen van een onvolledig jaar omgerekend op jaarbasis.

Regularisatie sociale bijdragen

Je uiteindelijke sociale bijdragen berekenen we op basis van je werkelijke belastbaar beroepsinkomen, zonder indexering. Je sociaal verzekeringsfonds herziet dus je voorlopige bijdragen, zodra je werkelijke beroepsinkomen gekend is. Betaalde je te veel? Dan krijg je het saldo teruggestort. Stortte je te weinig? Dan moet je het verschil bijpassen zónder verhogingen. Die eindafrekening ontvang je meestal in het tweede kwartaal, ongeveer twee jaar later.

Pas op: laat jij je sociale bijdragen verminderen en blijkt achteraf dat je je inkomen te laag hebt ingeschat? Dan betaal je boven op de regularisatie nog een verhoging: 3 %, vermenigvuldigd met het aantal kwartalen tussen het bijdragejaar en de regularisatie, plus eenmalig 7 %.

Je hebt er dus alle baat bij je inkomen correct in te schatten! Je boekhouder of accountant kan je daarmee helpen.

Je sociale bijdragen zelf berekenen? Dat doe je bij Acerta eenvoudig online.

Bereken je sociale bijdragen