Vorige

Welke gevolgen heeft het conflict tussen Oekraïne en Rusland voor Belgische bedrijven?

01 maart 2022 Werkgevers
Ellen Van Grunderbeek

Vind een antwoord op de veelgestelde vragen

Het  conflict tussen Oekraïne en Rusland woedt volop. De kans is reëel dat je arbeidsorganisatie gevolgen voelt van het conflict of van de acties die de internationale gemeenschap ondernomen heeft naar aanleiding ervan.

We bieden je een eerste overzicht van de vragen waarmee je als werkgever geconfronteerd kan worden. We baseren ons op de momenteel gekende informatie en juridische mogelijkheden.

Leestijd: Later lezen?
Wat als je bedrijfsvoering afhankelijk is van handelsstromen en/of goederen uit het conflictgebied en er onvoldoende werk is voor je medewerkers?

Het conflict is in principe een overmachtssituatie, want het gaat immers om een plotse en onvoorzienbare gebeurtenis - met een tijdelijk karakter - die zich voordoet buiten de wil van jou en je medewerker om en waardoor de uitvoering van de arbeidsovereenkomst tijdelijk onmogelijk wordt gemaakt. De uitvoering van de arbeidsovereenkomst kan dan geschorst worden omwille van overmacht. Je medewerkers ontvangen in principe een uitkering wegens tijdelijke werkloosheid van de RVA.

Het is afwachten of de regering initiatieven neemt over de toepassing van tijdelijke werkloosheid in deze specifieke situatie.

Wat als je medewerkers tewerkstelt die afkomstig zijn uit het conflictgebied?

In België is 1 op 179 buitenlandse werknemers en 1 op 270 buitenlandse zelfstandigen afkomstig uit Oekraïne. Zij werken voornamelijk in de bouwsector.

Wanneer niet-EU-onderdanen als arbeidsmigrant naar België komen werken, hebben ze in principe een arbeidskaart van bepaalde duur om in België te mogen werken. Na afloop van de geldigheidsduur, moeten zij dan terugkeren naar hun thuisland. Die terugkeer is momenteel – vanwege de conflictsituatie – niet wenselijk. De regering werkt hiervoor een oplossing uit die moet toelaten dat de arbeidskaart in deze situatie verlengd kan worden.

Deze werknemers met een arbeidskaart komen mogelijks ook in aanmerking voor de subsidiaire bescherming. Dat wil zeggen dat een tewerkstelling mogelijk blijft mits het respecteren van een wachttijd.

Kan je vluchtelingen uit het conflictgebied tewerkstellen?

Wie het gewapend conflict ontvlucht en in België opgevangen wordt, kan in België – afhankelijk van de situatie – een erkenning als vluchteling of subsidiair beschermde aanvragen. Er is aangekondigd dat Oekraïense vluchtelingen automatisch subsidiaire bescherming zouden genieten.

Op basis van dat statuut hoeft geen asielprocedure te worden doorlopen en is – na een wachtperiode van 4 maanden – een reguliere tewerkstelling mogelijk op basis van deze bijzondere verblijfssituatie in België.

Wat met medewerkers die in het conflictgebied willen gaan meehelpen?

Medewerkers die aangeven naar het conflictgebied te willen vertrekken om ter plaatse bijvoorbeeld familieleden te helpen, hebben verschillende opties om hun afwezigheid te regelen:

  • Vakantiedagen, in onderling akkoord met de werkgever;
  • Onbetaald verlof in onderling akkoord met de werkgever. Leg in dit geval de afspraken schriftelijk vast met jouw medewerker.
  • Verlof wegens dwingende reden. Onder dwingende reden wordt verstaan elke onvoorzienbare, los van het werk staande gebeurtenis die de dringende en noodzakelijke tussenkomst van de werknemer vereist, en dit voor zover de uitvoering van de arbeidsovereenkomst deze tussenkomst onmogelijk maakt. Als werkgever kunt u in onderling akkoord met uw werknemer zijn tussenkomst in het conflictgebied beschouwen als een dwingende reden.
Wat als jouw medewerker ter plaatse het conflictgebied niet kan verlaten omdat hij opgeroepen is voor militaire dienst?

Sinds 1 januari 2014 is militaire dienst niet langer een reden om de arbeidsovereenkomst te schorsen. Bij het schrappen van deze vorm van onderbreken van de arbeidsovereenkomst, werd er geen rekening gehouden met het gegeven dat er buitenlandse werknemers kunnen zijn die tot dienstplicht opgeroepen kunnen worden. Werknemers die opgeroepen worden, kunnen vragen hun arbeidsovereenkomst te schorsen omwille van deze dienstplicht maar zij kunnen dit niet afdwingen. Evenmin is de vroegere bescherming tegen ontslag omwille van dienstplicht op hen van toepassing. Een werkgever mag, maar moet niet, ingaan op het verzoek om de arbeidsovereenkomst te schorsen.

Wat als je het loon van je medewerker niet (op tijd) kan betalen door de sanctiemaatregelen in het internationaal betaalverkeer?

De betaling van het loon is een essentieel element van de arbeidsovereenkomst, je zal deze verplichting dus steeds moeten nakomen. De niet-betaling van het loon is immers een strafrechtelijk misdrijf.

Momenteel is betalingsverkeer nog steeds mogelijk, met een eventuele vertraging omwille van een bijkomende screening op transacties. Je kan trouwens niet zomaar overstappen naar de betaling van hand tot hand, tenzij er een sectorale cao bestaat of er een impliciet akkoord/gebruik is dat dit zou toelaten. Ook in dat geval zet je deze tijdelijke afspraak op papier. 

Heb je nog andere vragen? Raadpleeg onze FAQ over de gevolgen van de conflictsituatie in Oekraïne

De hr-experten van Acerta volgen de maatregelen en initiatieven nauwgezet op, en houden deze pagina met veelgestelde vragen up-to-date.

Raadpleeg onze Oekraïne FAQ

Deel dit artikel

Geschreven door Ellen Van Grunderbeek

Juridisch adviseur bij Acerta

Gerelateerde artikels

Werkgevers

Mijn werknemer combineert een flexi-job met een vaste job: welke zijn de gevolgen?

07 maart 2024
Sophie Vantomme

Wat zijn de gevolgen wanneer je werknemer ook nog een flexi-job heeft? Kan dat zomaar en wat zijn jouw rechten en plichten als werkgever?

Lees meer
Werkgevers

Vrijwilligerswerk: waar moet je rekening mee houden?

29 februari 2024
Ellen Van Grunderbeek

De week van de vrijwilliger, hét ideale moment om een paar aandachtspunten bij vrijwilligerswerk aan het licht te brengen.

Lees meer
koopkrachtpremie_acerta
Werkgevers

Uitreiking koopkrachtpremie: 31 maart nadert

27 februari 2024
Ellen Van Grunderbeek

De regering bereikte eind november 2022 een akkoord over de loonmarge 2023-2024. In dit akkoord is een koopkrachtpremie voorzien. Die moet worden toegekend onder de vorm van consumptiecheques, uit te reiken vanaf 1 juni 2023.

Lees meer