Aangescherpte geldboetes voor sociale fraude in de toekomst

Op 11 juli 2025 heeft de Ministerraad een voorontwerp van nieuwe wet goedgekeurd over sociale fraude, waarvoor het kader al voorzien was in het regeerakkoord. Concreet wil de regering enkele hervormingen doorvoeren om de staatskas aan te vullen, alsook om de beleidsdoelstellingen van de aangescherpte strijd tegen sociale fraude en dumping te realiseren. Deze wetgeving moet nog officieel worden goedgekeurd en is nog niet definitief.

Update 05/01/2025: de wet werd goedgekeurd in tweede lezing en verscheen op 30 december 2025 in het Belgisch Staatsblad. 
 

Wat zal de nieuwe wet voorzien?

Vorig jaar werd het Sociaal Strafwetboek al aangepast en gemoderniseerd, en ook tijdens deze regeringstermijn hebben de betrokken ministers een voorontwerp ingediend van een nieuwe wet houdende diverse bepalingen inzake sociale fraude. De doelstelling achter deze nieuwe maatregelen is de strijd tegen sociale fraude en sociale dumping kracht bij zetten. Dat wil de regering voornamelijk uitvoeren door aangescherpte financiële sancties die valsspelers moeten afschrikken en ontmoedigen.

Concreet voorziet het voorontwerp twee grote wijzigingen:

1. Minimale geldboete bij inbreuken met verzwarende factor

De wijziging houdt in dat het bedrag van een geldboete in geval van een inbreuk gepleegd met een verzwarende factor, niet lager mag zijn dan 50% van het voorgeschreven maximumbedrag. Dat geldt voor zowel strafrechtelijke als administratieve geldboetes.

Ter herinnering, onder een verzwarende factor wordt begrepen:

• een opzettelijke inbreuk plegen die strafbaar is met een sanctie van niveau 4,
• bij verzet tegen een sociale controle (strafbaar met sanctie van niveau 4) bijkomend de inspecteur fysiek of psychologisch bedreigen of gewelddadig benaderen.

Dat is momenteel al opgenomen in het Sociaal Strafwetboek.

Concreet voorbeeld ter verduidelijking: een werkgever is verplicht om een Dimona-aangifte te doen, maar laat dit na. Daarop is een sanctie van niveau 4 voorzien in het Sociaal Strafwetboek. De rechter kan dus (vanaf 1 februari 2026) een strafrechtelijke geldboete opleggen van 6.000 tot 70.000 euro volgens de wet. In ons land geniet een rechter beoordelingsvrijheid, waardoor hij zelf de precieze hoogte van de boete bepaalt binnen de grenzen opgelegd door de wet, en rekening houdend met de ernst van de inbreuk, de omstandigheden enzovoort.

Stel dat deze werkgever opzettelijk werknemers niet heeft aangegeven met een Dimona-aangifte en wetens en willens zwartwerk in stand houdt, dan kan de rechter dat als verzwarende factor beschouwen. In dat geval zal de rechter in de toekomst volgens de nieuwe wetgeving een minimale geldboete van 35.000 euro moeten opleggen in deze specifieke situatie, indien geopteerd wordt voor een strafrechtelijke geldboete (zijnde de helft van de maximaal voorziene boete op deze inbreuk).

2. Verhoging van de bestaande geldboetes (opdecimen)

Verder is ook een verhoging van de opdecimen op strafrechtelijke boetes voorzien van 70 naar 90, in de lijn van de prijsevolutie van de afgelopen jaren. Dat betekent dat de bestaande bedragen van de strafrechtelijke geldboetes per sanctieniveau dus zullen stijgen.

Bestaande bedragen:

Nieuwe bedragen vanaf 1 februari 2026:

Vanaf wanneer gelden de zwaardere sancties?

De wet werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 30 december 2025 en concreet gaan de nieuwe regels in vanaf 1 februari 2026. Dat betekent dat enkel inbreuk gepleegd na 1 februari in aanmerking kunnen komen voor de zwaardere sancties.

_^Bron:

_{^{Wet van 19 december 2025 betreffende de verhoging van opdecimes en de verzwaring van de geldboete voor inbreuk op het Sociaal Strafwetboek met een verzwarende factor, BS 30 december 2025.}}