Maatregelen voor zelfstandigen die moeilijkheden ondervinden door het coronavirus

27 maart 2020

Ben je zelfstandige en ondervind je moeilijkheden door het coronavirus? De overheid heeft een aantal maatregelen uitgewerkt die jou kunnen helpen. We zetten alles even op een rijtje.

Zelfstandige in bijberoep? Vind onderaan de steunmaatregelen voor jou.

Melding: Door de vele vragen over de Corona-maatregelen, is het mogelijk dat het wat langer duurt voor we je e-mail kunnen beantwoorden. We doen er alles aan om jouw vraag zo snel mogelijk te beantwoorden. We garanderen je dat jouw dossier tijdig in orde gemaakt zal worden door onze teams.

Maatregelen voor zelfstandigen in hoofdberoep

Je bent zelf ziek

Een zelfstandige die minstens 8 dagen ziek is, heeft vanaf de 1ste dag ziekte recht op een uitkering van het ziekenfonds. Hiervoor moet je samen met je behandelende arts een getuigschrift van arbeidsongeschiktheid invullen. Dit document kan je bij je ziekenfonds verkrijgen. Opgelet: ga hiervoor niet zomaar langs bij je arts. Bel hem of haar eerst en bespreek samen hoe je dit het beste in orde brengt. Doe dit wel zo snel mogelijk. De uitkering kan namelijk ten vroegste worden uitbetaald vanaf de datum waarop de arts dit document heeft ondertekend.

Ben je langdurig ziek? Informeer dan bij je sociaal verzekeringsfonds of je in aanmerking komt voor de gelijkstelling wegens ziekte. Tijdens deze gelijkgestelde periode hoef je dan geen sociale bijdragen meer te betalen. Als de sociale bijdragen wel verschuldigd blijven, kan je nog betalingsuitstel, vermindering of vrijstelling vragen. Daarover vind je hieronder meer informatie terug.

Tot slot ben je op het vlak van terugbetaling van gezondheidszorgen (zoals dokterskosten) op dezelfde manier verzekerd als de werknemer.

Je bent zelf niet ziek, maar je ziet je omzet dalen en/of je kan je zelfstandige activiteit niet meer uitoefenen

Ook wie niet ziek is, kan hinder ondervinden door het coronavirus. Zo is het mogelijk dat je een preventieve quarantaine wordt opgelegd of dat je voorlopig nog niet kan terugkeren uit het buitenland, zodat je gedwongen wordt je zelfstandige activiteit te onderbreken. Of je krijgt minder klanten over de vloer, waardoor je je omzet ziet dalen. Ook voor deze situaties heeft de overheid een aantal maatregelen voorzien.

Betalingsuitstel sociale bijdragen

De zelfstandige die moeilijkheden heeft door het coronavirus, kan betalingsuitstel vragen voor de voorlopige sociale bijdragen van de eerste twee kwartalen van 2020 en voor de eindafrekeningen over 2018 die tegen 31 maart  of 30 juni 2020 moeten betaald worden. Deze maatregel geldt niet voor reeds betaalde bijdragen .

Je dient je aanvraag in vóór 15 juni 2020. Dit kan enkel door het online vereenvoudigd webformulier in te leveren. 

Je motiveert ook waarom jij getroffen bent door het coronavirus (bijvoorbeeld ziekte, quarantaine, sluiting, omzetdaling).

Je krijgt voor de betaling één jaar uitstel. Dit betekent dat:

  • je de bijdrage van het eerste kwartaal 2020 of de eindafrekeningen die vervallen op 31 maart 2020 pas tegen 31 maart 2021 moet betalen;
  • je de bijdrage van het tweede kwartaal 2020 of de eindafrekeningen die vervallen op 30 juni 2020 pas tegen 30 juni 2021 moet betalen.

Tijdens het uitstel blijf je in orde voor je sociaal statuut (kinderbijslag, ziekteverzekering en pensioen), maar je VAPZ-premie zal dit jaar niet fiscaal aftrekbaar zijn. Wil je toch het fiscaal voordeel van je VAPZ behouden? Dat kan als je je sociale bijdragen van 2020 eerste en tweede kwartaal voor het einde van het jaar betaalt.

Als je je sociale bijdragen niet binnen de uitgestelde termijn betaalt, krijg je verhogingen wegens laattijdige betaling (3% kwartaalverhoging en 7% jaarverhoging). Daarnaast verlies je je rechten en zullen onterecht genoten uitkeringen worden teruggevorderd.

Vermindering voorlopige sociale bijdragen

Als je huidige inkomsten onder de voorlopige berekeningsbasis van de sociale bijdragen liggen, kan je je voorlopige sociale bijdragen laten verminderen. Je moet dan aantonen dat je gevolgen ondervindt van het coronavirus (zoals een omzetdaling) en dat je geschatte beroepsinkomsten zich onder één van de wettelijke drempels bevinden. Meer informatie vind je hier.

Je kan je voorlopige sociale bijdragen zelf laten verminderen via Mijn Dossier in MyAcerta

Let wel op: als je definitieve inkomsten toch hoger zijn dan de gekozen drempel, ben je ook verhogingen verschuldigd. Je kan deze vermijden door voor het einde van dit jaar nog voldoende bij te storten.

Aanvraag tot vrijstelling van bijdragen

Je kan ook een vrijstelling van je sociale bijdragen aanvragen. Dit is mogelijk voor je gewone sociale bijdragen en voor je eindafrekening over 2018.

Als je dit enkel wil aanvragen voor de bijdragen die moeten betaald worden in het eerste kwartaal, kan je je aanvraag nu al indienen.

Als je dit wil aanvragen voor de bijdragen die verschuldigd zijn in het eerste en het tweede kwartaal van 2020, moet je wel wachten tot je de afrekening van het tweede kwartaal hebt gekregen. Een aanvraag voor toekomstige kwartalen is namelijk niet mogelijk.

Voor de aanvraag gebruik je het aanvraagformulier van Acerta. Dit formulier mag per e-mail opgestuurd worden naar je regionaal kantoor. Het RSVZ zal jouw aanvraag vervolgens behandelen.

Krijg je vrijstelling, dan blijf je in orde met de kinderbijslag en met je ziekteverzekering, maar je verliest wel je pensioenrechten voor deze kwartalen. Ook je VAPZ-bijdragen voor 2020 zullen niet fiscaal aftrekbaar zijn. 

Overbruggingsrecht (hoofdberoep)

Het is ook mogelijk dat je je activiteit moet onderbreken omwille van het coronavirus. Bijvoorbeeld omdat:

  • de overheid een gedwongen stopzetting heeft opgelegd
  • je zelf in quarantaine moet;
  • je werknemers niet komen opdagen omdat ze in quarantaine zitten;
  • de leveringen onderbroken worden;
  • er een afname van activiteit is (daling reservaties, afname bezetting, toename annuleringen, …), waardoor het verderzetten van de activiteit verlies laten wordt.

Als je zelf niet effectief ziek bent en geen arbeidsongeschiktheidsuitkeringen kan krijgen, kan je beroep doen op het overbruggingsrecht (gedwongen stopzetting - gebeurtenis met economische impact). Dit bedraagt 1.291,69 euro per maand. Wie minstens één persoon ten laste heeft bij het ziekenfonds krijgt 1.614,10 euro per maand.

De lijst van verplichte sluitingen en toegelaten activiteiten vind je op volgende pagina.

Iedere zelfstandige of helper in hoofdberoep of meewerkende echtgenoot maxi-statuut kan het overbruggingsrecht aanvragen. Ook starters in hoofdberoep komen tijdelijk in aanmerking.

Ook een student-zelfstandige of een zelfstandige met gelijkstelling bijberoep kan het overbruggingsrecht krijgen. Voor hen geldt als bijkomende voorwaarde dat hun voorlopige sociale bijdrage, berekend op het inkomen van 2017, minstens gelijk is aan de minimumbijdrage voor een zelfstandige in hoofdberoep.

Er is geen overbruggingsrecht mogelijk wanneer er recht is op een vervangingsinkomen (bv. uitkering arbeidsongeschiktheid).

Deze versoepelingen gelden voor alle gedwongen onderbrekingen vanaf 1 maart 2020.

Je moet je  aanvraag indienen voor het einde van het tweede kwartaal na de onderbreking of stopzetting . Dit kan enkel door het online vereenvoudigd webformulier in te dienen.

Voorwaarden voor maart en april

Activiteit niet op lijst verplichte sluitingen

  • Enkel bij een volledige onderbreking van de activiteit. Geldt ook voor een vrijwillige sluiting omdat de activiteit niet meer rendabel is.
  • Volledige uitkering voor maart en april
  • Minimum 7 opeenvolgende kalenderdagen onderbreking
  • Voorbeelden : de zelfstandige is in quarantaine, de zelfstandige onderbreekt zijn activiteiten door een bijna volledige afname van de activiteit (bv. productieketen stopgezet wegens gebrek aan onderdelen, grondstoffen of werkkrachten).

Activiteit op lijst verplichte sluitingen

  • Bij een volledige of gedeeltelijke onderbreking van de activiteit.
  • Volledige uitkering voor maart en april
  • Ongeacht de duur van de onderbreking
  • Voorbeelden : horeca, kledingzaken,  recreatiecentra, restaurants die enkel afhaal doen, kappers die enkel op afspraak werken,…

Compensatiepremies

Compensatiepremies Vlaanderen

  1. Hinderpremie voor ondernemingen die verplicht moeten sluiten

De Vlaamse overheid voorziet een hinderpremie voor ondernemingen met een exploitatiezetel in het Vlaamse Gewest die door het coronavirus verplicht moeten sluiten:

  • Bij een volledige sluiting is er een éénmalige premie van 4.000 euro voorzien. Als de zaak na 5 april 2020 nog gesloten moet blijven, is er een vergoeding van 160 euro per dag. Ook restaurants die niet volledig sluiten maar overschakelen op afhaal zullen dit krijgen. Hetzelfde geldt voor de frituur die de eetruimte moet sluiten.

De premie wordt toegekend per onderneming en geldt enkel voor ondernemingen met een fysieke inrichting.

Aanvragen kan enkel online via de site van vlaioJe kan de premie nog tot 5 mei 2020 aanvragen.

  1. Compensatiepremie voor ondernemingen die niet verplicht moeten sluiten

De Vlaamse overheid biedt nu ook een compensatie voor ondernemingen die getroffen worden door een groot omzetverlies naar aanleiding van de coronacrisis. Het gaat hier om ondernemingen die niet verplicht moeten sluiten maar wel (in)direct zware beperkingen ondervinden. Ondernemingen uit getroffen sectoren, zoals: de evenementensector, landbouwsector, (para-)medische beroepen, dierenpensions, dierenleveranciers of gespecialiseerde voedings-en drankenwinkels (bijvoorbeeld wijnhandels, pralinewinkels,…) komen in aanmerking voor een compensatiepremie van 3.000 euro, dit om hun verliezen (deels) te compenseren. 

  • Heb je tussen 14 maart en 30 april 2020 minimum -60% omzet verloren t.o.v. dezelfde periode vorig jaar? Dan is er een éénmalige premie van 3.000 euro voorzien.
  • Voor starters wordt er voor de omzetdaling van -60% gekeken naar het neergelegde financieel plan. 
  • Ook vzw’s komen in aanmerking voor de premie, op voorwaarde dat er minstens één persoon voltijds tewerkgesteld is.
  • Er zijn maximaal 5 premies per onderneming als er meerdere exploitatiezetels zijn. 

Aanvragen kan via een toepassing bij vlaio

Premie Brussels Hoofdstedelijk Gewest

De Brusselse Hoofdstedelijke Regering heeft  beslist om een eenmalige premie toe te kennen aan alle ondernemingen die verplicht zijn om te sluiten:

Een eenmalige premie van 4.000 euro per bedrijf dat naar aanleiding van de beslissingen van de Nationale Veiligheidsraad verplicht moet sluiten en die minder dan 50 voltijdse equivalenten tewerkstellen.

De controle gebeurt aan de hand van de ingeschreven btw-activiteiten en vestigingseenheid.

De aanvraag kan tot 18 mei ingediend worden via de website van BEW (Brussel, Economie en Werkgelegenheid).Meer informatie kan je vinden op 1819.Brussels of je kan ook bellen naar het nummer 1819

Compensatiepremie Waals Gewest

De Waalse Regering heeft besloten om een compenserende vergoeding toe te kennen aan alle kleine of micro-ondernemingen bedrijven die rechtstreeks of onrechtstreeks worden getroffen door de beslissingen van de Nationale Veiligheidsraad.

De Regering heeft daarom beslist om een vergoeding van 5.000 euro toe te kennen per bedrijf dat verplicht moet sluiten op basis van de beslissingen van de Nationale Veiligheidsraad.

Op de volgende site kan je nagaan of je bedrijf in aanmerking komt voor deze premie: indemnitecovid.wallonie.be

Je kan via deze site ook heel gemakkelijk je aanvraag indienen.

 

Maatregelen voor zelfstandigen in bijberoep

Overbruggingsrecht (bijberoep)

Op 24 maart heeft de FOD Sociale Zekerheid beslist dat ook zelfstandigen in bijberoep recht hebben op het overbruggingsrecht onder de volgende voorwaarden :

  • de voorlopige bijdrage van 2020, berekend op het inkomen van 2017, is minstens gelijk aan de minimumbijdrage hoofdberoep
  • als de voorlopige bijdrage lager ligt dan de minimumbijdrage hoofdberoep is er geen recht op het overbruggingsrecht. Een vrijwillige aanpassing van de sociale bijdragen naar de minimumbijdrage hoofdberoep geeft geen recht op het overbruggingsrecht.
  • een uitkering voor tijdelijke werkloosheid vanuit de loontrekkende activiteit vormt geen beletsel voor het overbruggingsrecht

Meer informatie over het overbruggingsrecht vind je hier.

Betalingsuitstel sociale bijdragen

De zelfstandige die moeilijkheden heeft door het coronavirus, kan 1 jaar betalingsuitstel vragen voor de voorlopige sociale bijdragen van de eerste twee kwartalen van 2020 en de regularisatiebijdragen met betaaldatum 31/03/2020. Betalingsuitstel vraag je aan via jouw regionaal Acerta-kantoor. 

Vermindering voorlopige sociale bijdragen

Als je huidige inkomsten onder de voorlopige berekeningsbasis van de sociale bijdragen liggen, kan je jouw voorlopige sociale bijdragen laten verminderen. Dit geldt voor zelfstandigen die gevolgen ondervinden van het
coronavirus (zoals een omzetdaling) en wiens geschatte beroepsinkomsten zich onder één van de wettelijke drempels bevinden.

Aanvragen kan je via Mijn dossier in MyAcerta.

Steunmaatregelen Vlaanderen

  1. Hinderpremie voor ondernemingen die verplicht moeten sluiten

    De Vlaamse overheid voorziet ook voor zelfstandigen in bijberoep die door het coronavirus verplicht hun zaak moeten sluiten een hinderpremie. Deze maatregel geldt voor elke zelfstandige met een vestiging in België, aangesloten in bijberoep en die gelijkaardige voorlopige bijdragen betalen voor een zelfstandige in hoofdberoep, die getroffen worden door een volledige sluiting:
  • Bij een volledige sluiting is er een éénmalige premie van 4.000 euro voorzien. Als de zaak na 5 april 2020 nog gesloten moet blijven, is er een vergoeding van 160 euro per dag. Ook restaurants die niet volledig sluiten maar overschakelen op afhaal zullen dit krijgen. 

Aanvragen kan enkel online via de site van vlaioJe kan de premie nog tot 19 mei 2020 aanvragen.

  1. Compensatiepremie voor ondernemingen die niet verplicht moeten sluiten

De Vlaamse overheid biedt nu ook een compensatie voor een bepaalde categorie zelfstandigen in bijberoep die getroffen worden door een groot omzetverlies naar aanleiding van de coronacrisis. Het gaat hier om ondernemers die hun activiteit niet verplicht moeten stopzetten maar wel (in)direct zware beperkingen ondervinden. Zelfstandigen in bijberoep uit getroffen sectoren, zoals: de evenementensector, landbouwsector, (para-)medische beroepen, dierenpensions, dierenleveranciers of gespecialiseerde voedings-en drankenwinkels (bijvoorbeeld wijnhandels, pralinewinkels,…), komen in aanmerking onder bepaalde voorwaarden:

  • Je hebt tussen 14 maart en 30 april 2020 minimum -60% omzet verloren t.o.v. dezelfde periode vorig jaar. 
  • Ligt jouw inkomen tussen 6.996,89 en 13.993,78 euro, of moet je verplicht sluiten? Dan kan je een beroep doen op een compensatiepremie van 1.500 euro. Dit geldt niet voor zelfstandigen in bijberoep die dit combineren met een job als werknemer van 80% of meer.  
  • Betaal je vanwege de hoogte van je inkomen sociale bijdragen als een zelfstandige in hoofdberoep? Dan kom je in aanmerking voor een premie van 3.000 euro, dit om je verliezen (deels) te compenseren. 

Aanvragen kan via een toepassing bij vlaio

Meer weten?

Je kan online heel wat informatie terugvinden:

  • De website van de FOD Volksgezondheid, veiligheid van de voedselketen en leefmilieu bevat meer informatie over het coronavirus zelf.
  • De website van de FOD Economie bevat meer informatie over de gevolgen van het coronavirus voor ondernemingen.
  • De website van de FOD Financiën bevat meer informatie over de steunmaatregelen voor bedrijfsvoorheffing, btw, personenbelasting, vennootschapsbelasting en rechtspersonenbelasting.

Deel dit artikel

Terug naar overzicht juridisch nieuws en updates