Vorige

Vennootschap oprichten: verken hier je stappenplan

02 september 2019 Starters

Als je zelfstandige wordt, kan je een eenmanszaak oprichten en als freelancer of vrije beroeper aan de slag gaan. Maar je kan ook een vennootschap oprichten. Wat is dit precies, waarom zou je daarvoor kiezen, welke soorten zijn er sinds de hervorming van mei 2019, met wie en wanneer richt je er een op… en vooral: hoe richt je in enkele stappen een vennootschap op? Binnen 10 minuten weet je het allemaal. 

Leestijd: Later lezen?

Wat is een vennootschap?

Een vennootschap is de juridische basis om de samenwerking tussen verschillende personen te organiseren. Zie het dus vooral als een samenwerkingscontract waarbij elke partij zijn eigen inbreng doet om samen winst te maken en deze onder elkaar te verdelen. Het contract zelf staat in de zgn. ‘statuten’. Daarin leg je de spelregels tussen de betrokken partijen vast. Dit is het juridische kader waarin later onenigheden kunnen worden opgelost.

Vennootschap oprichten 2019

Sinds de hervorming van de vennootschapswetgeving in mei 2019 zijn er nog vijf soorten vennootschappen: 

Sinds mei 2019 is het niet meer mogelijk bepaalde vennootschappen – zoals de EBVBA of éénpersoons-bvba – op te richten. De nieuwe BV kan je wel perfect in je eentje oprichten. 

Meer weten? Deze blogpost over de soorten vennootschappen maakt je wijzer >

Snel en eenvoudig: De maatschap

Sinds de hervorming van de vennootschapswet (mei 2019)  is ook de maatschap een vennootschap. Dit is een overeenkomst tussen minstens 2 (rechts)personen om samen een onderneming uit te baten of samen iets te bezitten. De ‘maten’ brengen geld, arbeid of goederen in en verdelen de winst onder zich.

Snel

Een maatschap kan je snel oprichten en ook weer ontbinden. De oprichting gebeurt via een onderhandse overeenkomst. Geen notaris nodig, dus. Je moet ook geen statuten neerleggen bij de Ondernemingsrechtbank. 

Vrijheid

Een maatschap heeft geen rechtspersoonlijkheid en geen eigen vermogen. 

Goed om te weten: alle vennootschappen zijn rechtspersonen. Rechtspersoonlijkheid betekent dat de vennootschap in kwestie eigen rechten en plichten heeft. De vennootschap-rechtspersoon treedt dus als zelfstandige entiteit op in het rechtsverkeer (en kan bv. contracten sluiten). Met (onvolkomen) rechtspersoonlijkheid wordt een maatschap een vennootschap onder firma (VOF) of een commanditaire vennootschap (Comm.V).

Als ouder kan je een maatschap oprichten om je vermogen over te dragen aan kinderen op een fiscaal voordelige wijze, zonder de controle over dit vermogen te verliezen. Ook vrije beroepers gebruiken de maatschap graag om hun samenwerking vorm te geven. 

Waarom een vennootschap oprichten?

Dit brengt ons bij een belangrijke vraag: waarom geen eenmanszaak maar een vennootschap oprichten? Daar zijn verschillende goede redenen voor. 

Aansprakelijkheid is een eerste sleutelwoord. 

Ga je zonder vennootschap aan de slag, dan neem je risico’s voor je privé-vermogen. Eigenlijk wordt je volledige bezit onderpand voor je professionele schulden. Een goede reden om een vennootschap op te richten kan zijn: je eigen (financiële) verantwoordelijkheid beperken en de risico’s voor je persoonlijk bezit minimaliseren. Vandaag zijn vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid de BV, de NV en de CV. De maatschap die we daarnet besproken hebben, is dan weer een vennootschapsvorm met onbeperkte aansprakelijkheid.

Ook continuïteit is een sleutelwoord. 

Een eenmanszaak houdt op bij je overlijden. Wil je dat je zaak blijft voortbestaan, dan kan je in een vennootschap een aantal voorzieningen treffen, o.m. over de aandelen.
Lees hier meer over op de website notaris.be >

Fiscaliteit is wellicht de voornaamste reden om voor een vennootschap te gaan.

De hoogste aanslagvoet in de vennootschapsbelasting ligt veel lager dan die in de personenbelasting (waar je als eenmanszaak onder valt). De omschakeling naar een vennootschap zal fiscaal voordeliger zijn naarmate je het merendeel van de winst in de vennootschap houdt.

In tegenstelling tot de eenmanszaak is een vennootschap ook breder van opzet, met de nodige voorzieningen voor anderen die mee in de zaak stappen. Met andere woorden: je kan rekenen op (een) partner(s), ook wat betreft inbreng van financiële en andere middelen. 

Wil je snel aan de slag, dan is een eenmanszaak ongetwijfeld de eenvoudigste oplossing - en ook de goedkoopste. Bij de oprichting van een vennootschap komt meer kijken. Je moet meestal naar de notaris. Daarnaast heb je ook meer boekhoudkundige verplichtingen en papierwerk. Voor heel wat beslissingen zijn er vaste procedures. Minder flexibel, dus. Maar daar staan veel voordelen tegenover.

eigen zaak openen

Vennootschap oprichten: met wie?

De naam zegt het zelf: in een vennootschap heb je te maken met vennoten, en met aandeelhouders. Zijn alle vennoten ook automatisch aandeelhouders? Ja! Maar dat wil niet zeggen dat ze allemaal even veel of dezelfde soort aandelen hebben. Zorg ervoor dat het aantal aandelen in verhouding is tot hun inbreng in het bedrijf: geld, knowhow of… arbeid. Een maatschap richt je op met ‘maten’ – ook dat is duidelijk. Professionele maten, weliswaar. 

Stille vennoten

Er bestaan aandelen met en zonder stemrecht. Er kan een stille vennoot zonder stemrecht bij jouw bedrijf betrokken zijn, met aandelen zonder stemrecht. Hij heeft dus een inbreng maar mengt zich niet in het beleid.

Vennootschap oprichten: stappenplan

Heb je je vennootschapsvorm gekozen en doorgesproken met je boekhouder/account en/of andere experts? Heb je bovendien je vennoten of maten warm gemaakt? Dan is het tijd voor actie! Ga je voor onbeperkt aansprakelijk of beperkt aansprakelijk? Afhankelijk van die vraag ziet je stappenplan er iets anders uit. 

Vennootschap met onbeperkte aansprakelijkheid

  • een Vennootschap Onder Firma (VOF)

  • een Commanditaire Vennootschap (CommV)

  • een maatschap

Hoe zit het met de oprichtingsakte?

De oprichting is eenvoudig: geen akte nodig bij de notaris. Je zet zelf alles op papier in een onderhandse akte. Voor een CommV en een VOF leg je een verkorte versie ervan neer bij de griffie van de ondernemingsrechtbank (voor een maatschap hoeft dit niet). In die akte zet je (onder meer): 

  • de rechtsvorm en de naam van de vennootschap, 

  • de zetel, het gewest waarin de zetel van de vennootschap is gevestigd, het doel en de duur van de vennootschap,

  • de identiteit van de oprichters en vennoten, 

  • het kapitaal en de aandelen, 

  • het bestuur en de algemene vergadering.

Een uittreksel uit je oprichtingsakte moet gepubliceerd worden in het Belgisch Staatsblad

Wij kunnen je hierbij helpen. Voor die publicatie betaal je 310 euro (+21% btw). Hierin zitten ook de kosten van de neerlegging bij de griffie. De griffier zal dan de identificatiegegevens van de onderneming invoeren in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Op die manier krijgt je vennootschap een ondernemingsnummer toegekend. De oprichtingsakte moet binnen 4 maanden geregistreerd worden in een Registratiekantoor van de FOD Financiën.

Ondernemingsnummer & btw-nummer

Daarna ga je (fysiek of online) richting Acerta ondernemingsloket

Let op! Heb je meerdere vestigingen, dan moeten die allemaal ingeschreven worden.

Vennootschapsbijdrage & sociaal verzekeringsfonds

Binnen de drie maanden na de neerlegging van de oprichtingsakte moet je je vennootschap aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds. Je moet bovendien de jaarlijkse vennootschapsbijdrage betalen. Vzw’s, feitelijke verenigingen en de vennootschappen die niet onderworpen zijn aan de vennootschapsbelasting of belasting niet-inwoners, zijn vrijgesteld.

Zo sluit je je aan bij een sociaal verzekeringsfonds >

Vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

  • Besloten Vennootschap (BV)

  • Naamloze Vennootschap (NV)

  • Coöperatieve Vennootschap (CV)

Vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid beperken je verantwoordelijkheid naar derden, bv. schuldeisers. Vóór je in zo’n structuur kan stappen, moet er dan ook meer op papier worden gezet. Bij de oprichting van zo’n vennootschap komt dan ook meer kijken. 

Stap 1: de notaris

Richt je een vennootschap op met beperkte aansprakelijkheid, dan is een authentieke akte nodig, opgesteld door je notaris. Daarvoor betaal je 750 à 1.000 euro notariskosten (exclusief btw). Deze kosten bevatten reeds de registratierechten en het recht op geschriften.

Hier kan je meteen een notaris zoeken >

Oprichtingsakte

Een uittreksel uit je oprichtingsakte moet gepubliceerd worden in het Belgisch Staatsblad. Voor die publicatie betaal je 222,76 euro aan de griffie. Je notaris zal het uittreksel van de oprichtingsakte neerleggen bij de griffie van de ondernemingsrechtbank. De griffie zorgt ervoor dat de akte in het Belgisch Staatsblad wordt gepubliceerd. Hij zal dan de identificatiegegevens van de onderneming invoeren in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO).

Op die manier krijgt je vennootschap een ondernemingsnummer toegekend. De oprichtingsakte van de vennootschap moet binnen de 15 dagen door je notaris worden geregistreerd in een Registratiekantoor van de FOD Financiën. Je hebt daarvoor je akte nodig, en een eensluidend verklaarde kopie.

Stap 2: je financieel plan

Bij de oprichting van een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid moet je aan je notaris een financieel plan voorleggen. In dat financieel plan verantwoord je het maatschappelijk kapitaal van je vennootschap en licht je, samen met de andere oprichters van je vennootschap, de financiële haalbaarheid van je plannen toe.

Lees hier meer over het waarom, het wat en het hoe van je financieel plan >

Stap 3: de revisor

De inbreng van vennoten is niet altijd geldelijk. Brengt een vennoot bv. een bedrijfsgebouw of machines, knowhow of arbeid in de vennootschap, dan moet een onafhankelijke, onpartijdige bedrijfsrevisor daarvan verslag uitbrengen. Je moet immers aantonen dat je de eerste twee jaar goed kan overbruggen. De kosten voor de controle en het verslag van de revisor hangen af van de omvang en moeilijkheidsgraad ervan.

Zoek hier een bedrijfsrevisor >

Stap 4: je ondernemingsnummer & btw-nummer

Stap 5: vennootschapsbijdrage & sociaal verzekeringsfonds

Voor stap 4 en 5 is de boodschap net dezelfde als bij vennootschappen met onbeperkte aansprakelijkheid: over naar het ondernemingsloket van Acerta

Wij helpen je graag met alle administratieve to-do’s – professioneel advies inbegrepen!

Deel dit artikel

Gerelateerde artikels

Starten als zelfstandige? Een goede voorbereiding is goud waard!
Starters

Starten als zelfstandige? Een goede voorbereiding is goud waard!

10 september 2019 Katrien Jonckheer

De Ikwilstarten-academie van Acerta is na het succes van vorig jaar terug met nog meer gratis workshops. Want een goede voorbereiding is goud waard.

Lees meer
Zo start je als zelfstandige met een mooi loon
Starters

Zo start je als zelfstandige met een mooi loon

09 september 2019

Als pas gestarte zelfstandige wil je jezelf een aantrekkelijk loon uitkeren. Je kiest zelf welk loon je ontvangt, maar moet ook rekening houden met de fiscale gevolgen. Wat zijn interessante alternatieven?

Lees meer
Zelfstandige worden: dé starterspagina
Starters

Zelfstandige worden: dé starterspagina

04 september 2019

Als je voor jezelf wil beginnen, zijn er heel wat knopen door te hakken. Op deze ultieme starterspagina vind je alle vragen die je je best stelt – en de weg naar alle antwoorden.

Lees meer